• Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv      • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Nazimi Açıkgöz ►DÜNYA ve TARIM
12
14
16
18
07/05/2022 06:22
Türkiye’nin Yem Sorunu Çözüm Bekliyor

     Yem ekonomik bir meta olmanın ötesinde, Ukrayna savaşı, Pandemi ve küresel ısınma gibi nedenlerle sorunları tavan yapan tarımsal ürün olarak, tüketiciyi ilgilendiren bir girdi olmuştur. O nedenle sektör dışındakiler için yemle ilgili bazı çarpıcı konulara değinmekte yarar görülmüştür.
     Hayvan varlığımız 18,5 milyon civarında büyükbaş, 54 milyon civarında küçükbaş ve milyarlarca tavuktan oluşmaktadır.

     Büyük ve küçükbaş hayvan beslemesinde mısır silajı, yulaf, fiğ, yonca, korunga, saman gibi kaba yemin yanında kesif yem dediğimiz karma-fabrika yemi kullanılır.  
     1950’lerde henüz dikkat çeken bir tüketimi olmayan karma yem, kırsaldan göç, çayır-meralarda daralma, hızlı nüfus artışı gibi nedenlerle bugün büyük bir endüstri oluşturmuştur. Öyle ki yem sanayi son on yılda yıllık %3 büyüyerek 27 milyon tonluk bir üretime ulaşmıştır (Grafik).

     Türkiye’de karma yem ağırlıklı olarak ahır hayvancılığı, besi ve yumurta tavukçuluğu ve balıkçılıkta tüketilmektedir. Bu yemler hayvanlara yarayışlı çok çeşitli hammaddeleri karıştırarak elde edilir. Bu hammaddeler değişik hububat (arpa, buğday, çavdar, akdarı, yulaf), küspeler (ayçiçeği, fındık, pamuk, soya), hayvansal kökenli proteinler (balık, et-kemik, kan unları, tavuk ve mezbaha kalıntıları, kemik unu), yağlı tohum, buğday kırığı kepeği gibi değirmen atıkları, selektör altı baklagiller, melas, malt çimi, mineraller, vitaminler, kireç taşı gibi katkı maddeleri, iz elementler, hormonlardan oluşmaktadır.

     İşte Türkiye karma yem üretim hammaddelerden mısır, soya, kepek, küspe vs.nin ithalatı için yıllık ortalama 4 milyar dolar ödemektedir. Ki bu meblağ karma yem hammaddesinin yarısına karşılık gelmektedir.  Söz konusu rakam aynı zamanda tarımsal ürün ithalatımızın da ¼’ünü oluşturur. Bu hammaddelerden soya ve mısır başı çekmektedirler. 2019 verilerine göre soya (%95’i ithal) ve mısır ithalatı sırası ile 2,6 ve 3,6 milyon ton olmuştur. Karma yem üretimimizin 15 milyon tonu büyükbaş, 10 milyon tonu kanatlı yemidir

     Türkiye 2021 yılında 27,4 milyon tonluk karma yemi 769 fabrikada üretilmektedir.  Aslında kapasite 38 milyon ton gibi oldukça yüksek bir potansiyeldir. Bu üretimle Türkiye Avrupa’da birinci, dünyada yedinci sıradadır.

     Karma yem hammaddesinin diğer yarısı ise tarla tarımı alanımızın (16 milyon Ha) ancak %13 civarında bir alan bulmaktadır. Bir diğer ifade ile biz bu oranı yükselttiğimiz ölçüde ithalat oranları azalabilecektir. Ne var ki söz konusu yem bitkileri büyük çoğunlukla sulama gerektirir. Halbuki şu anda biz o 16 milyon hektarın henüz 6,6 hektarını sulayabiliyoruz. O zaman biz sulama olanaklarımızı bir an evvel artırmak durumundayız. Ekonomik olarak sulanabilecek alanların 2030’larda 9 milyon hektara çıkarılması planlanmışsa da, en basitinden gelecekte artacak nüfusunun beslenmesi için Türkiye yem bitkileri açığını kapatmak yönünde büyük atılımlar yapmak durumundadır.

     Bu konuda Brezilya’dan bir örnek oldukça çarpıcı. Afrika’nın yem bitkisi “SAKALLI DARI”[1] (Brachiaria brizantha – Panicum brizantha) materyalinden yararlanarak, hem de klasik ıslahla öyle yüksek verimli çeşitler geliştirildi ki, açık alan sığırcılığında dört yıl olan kesim ağırlığına ulaşım, 20 aya düşürüldü. Bu tip başarılı bir ıslah programının, kamu, özel sektör ve üniversiteleri bir çatı altında toplayan tarımsal ARGE organizasyonu (EMPRAPA – Brasileira de Pesquisa Agropecuaria – Brezilya Tarımsal Araştırma Organizasyonu) ile sağlanabildiği de bir gerçek[2].

     Ekim alanlarımız sınırlı iken birim alandan kaldırılan ürünün yani verimin artırılması kaçınılmaz görünüyor. Daha birkaç on yıl evvel 400 kg/da olan mısır verimi günümüzde 1200 kg/da’a ulaşmış Türkiye diğer bitkilerde de atılım yapabilir. Yüksek performanslı sıcağa, kurağa, dayanıklı ve daha verimli yeni yem bitkileri çeşitlerinin ıslahı için ARGE alt yapımızın reorganize olmasında yarar görülmektedir. İlgili kamu üniversite ve özel sektör kurumlarının bir çatı altına alınarak güdümlü projelere geliştirilmelidir. Böyle bir uygulama tüm bitki ve hayvan ıslah programları için geçerlidir. Dünyada hızlı bir uygulama alanı bulan gen düzenleme gibi biyoteknolojik yöntemlerle 4 yılda yeni çeşit geliştirildiği günümüzde[3], yeni çeşitlerin kısa zamanda çiftçiye ulaştırılması için en etkin yoldur.  

     Kaba yem gereksinimini karşılamak için özellikle ot verimi yüksek olan yem bitkisi türlerinin (sorgum, darılar ve Brassica türleri vb.) yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi de yerinde olacaktır.

     [1] Bu bitki Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırmalarında yer almaktadır.
     [2] https://wordpress.com/post/nazimiacikgoz.wordpress.com /520 (Brezilya’da Tarımın Yükseliş Sırrı ARGE)
     [3] Bitki Islahında Bir Rekor: Dördüncü Yılda Yeni Çeşit (https://wordpress.com/post/nazimiacikgoz.wordpress.com/626)

Önceki Yazılar :
Haberler
  Gençlerin yarısı hizmet sektöründe

  KV indirimi ihracatı ve üreticiyi teşvik edecek

  Nebati: TKBB’nin aktifleri 467 milyar TL

  Diş hekimleri ve doktorlar grevde!

  Tarım-ÜFE yıllık %118,53 arttı

  Nisan ayında 133 bin 58 konut satıldı

  Zam dalgası devam ediyor!

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  İzmir, Çeşme Projesi’ne karşı tek yürek

  Atatürk Havalimanı ‘millet bahçesi’ olacak

  Gürer: İcra takibi dosya sayısı 23 milyonu geçti

  Yabancı turistleri artık Türk firmaları taşıyor

  Zuchex’ten ihracata 1,5 milyar dolarlık katkı

  İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi tıbbi sarf satın alacak

  Endüstriyel Dönüşüm “Wın Eurasıa” Fuarı’nda başlıyor

  80 ülkeden 9 bin alıcı IDEX için İstanbul’a geliyor

  “Yabancı yatırımcının ilgi odağı olmaya devam ediyoruz”

  TMD Başkanlığı’na Ali Emiroğlu yeniden seçildi

  Çeşme’de ücretsiz Wi-Fi hizmeti dönemi

  Sağlık Bakanlığı işbaşı giyim ve ekipmanları satın alacak

  EGSD, mesleki eğitim için seferber oldu

  Buca’nın girişimci kadınları örnek oldu

  Kuru Meyve Sektörü INC Kongresi’nde bir araya geldi

  19 Mayıs’ı anmak için 1919 kişi koşacak

  Arkas Çeşme Site Spor’la doyasıya yaz

  DSİ 1. Bölge Müdürlüğü sulama tesisi yaptıracak

  Su Ürünler Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Güler Sabancı: Fark yaratanlar, geleceğe umutla bakmamızı sağlıyor

  Bornova’da 19 Mayıs coşkusu masa tenisi ile başladı

  Başkan Soyer: Kaftancıoğlu kararı tam bir demokrasi ayıbıdır

  Torbalılı gençler 19 Mayıs’ı Gripin ile kutlayacak

  Ünlü İtalyan Sanatçı Loris Cecchini sanatseverlerle buluştu

  Sosyal Etkinlik Merkezi öğrencileri sınav provası yaptı

  MENEMEN VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNDEN GAYRİMENKUL SATIŞI

  T.C. İZMİR 21. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLANEN TEBLİĞ

  İhale Özetleri

  17 Mayıs 2022 Tarihli ve 31838 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Vak’a sayısı yükseldi, 4 kişi vefat etti

  İşsizlik ilk çeyrekte yüzde 11,4

  Bütçe açığı nisanda 50,2 milyar TL

  Martta cari açık 5 milyar 554 milyon $

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  Piyasalarda zam dalgası!

  Martta, ihracat birim değer endeksi %10,7 arttı

  Yıllık ücretli çalışan sayısı yüzde 6,5 arttı

  Dolar yükselişe devam ediyor

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 18.05.2022
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni