• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Tamer Demirdelen ►TİM’den SESLER
12
14
16
18
14/12/2019 09:37
Yeniden Çerçeveleme Etkisi; Ne söylediğin değil, nasıl söylediğin önemli!

TİM DANIŞMANLIK
danismanlik@tim.com.tr
www.tim.com.tr

     Standart ekonomik model, insanların aynı sonuçlar verildiğinde her zaman aynı seçimi yapacağını söyler. Çerçeveleme etkisine göre ise aynı sonuçlar verilse bile, farklı kelimeler, sıralamalar ve tonlamalar karar vericilerin kararlarını etkileyebilir. Yani nasıl sunulduğuna bağlı olarak, aynı durumlara farklı şekilde tepki verebiliyoruz, buna da çerçeveleme etkisi diyoruz. Günümüzde çerçeveleme etkisinin karar vermedeki en güçlü önyargılardan biri olduğu kanıtlanmıştır.
     Mesela seçeneklerden sadece birinin olumlu ya da olumsuz nitelikleri vurgulanarak kararlardan biri daha çekici hale getirilebilir.

     Örneğin, işsizlik oranının azaltılmasının (işsizlik negatif) yerine, istihdam oranının artırılması (istihdam pozitif) için ekonomik bir politika uygulayan bir politikacı, aynı konuyu farklı bir çerçevede çerçevelediği için daha başarılı olabilir. Çünkü azalma yerine artma daha pozitif algılanır, bu nedenle de çok daha etkilidir.

     Yaşamınızda daha iyi bir şekilde yeniden çerçevelenemeyecek çok az şey vardır. Diyelim ki ayağınızı kırdınız ve üç ay işe gidemeyecek, evde kalacaksınız. Bu sadece kötü bir durum olarak kodlanabilir veya evde kaldığımız üç ayı çok istediğiniz halde vakit ayıramadığınız gitar çalmayı öğrenmek, yabancı dilinizi geliştirmek için kullanabilirsiniz.

     Algımız sadece bugünü değil, geleceğimizi de büyük oranda etkiler. 1900’lü yılların başında kaşağı (atlar için sert fırça) üreten bir firma, en büyük müşterisi ordunun da atları bırakarak, motorize birliklere geçmesiyle bir karar noktasına gelmiş. Yeterli sayıda at olmazsa kaşağıyı kime satacaklar? Aralarındaki toplantıda kardeşlerden biri; “Biz kaşağı işinde değil fırça işindeyiz” der ve diş fırçası üretmeye başlarlar. Bu şahıs Lütfü Banat, firma ise Banat diş fırçalarıdır.

     ABD’de mum işi, 1800’lü yılların sonlarında, elektriğin yaygınlaşmasıyla hızla kötülemiş, mum üreten firmalar teker teker batarken, bunlardan bir tanesinin ortakları, “Biz mum işinde değil, kimyasal işindeyiz” demiş ve zamanla dünya devi olmuşlar. Bu firma Procter&Gamble. Sadece bulundukları zorlu ortamı yeniden çerçeveleyerek, o an bulundukları zorlu durumdan çıkış yolunu bulmuşlar.

     Davranışsal ekonominin üstatlarından Daniel Kahneman ve Amos Tversky’nin 1980’lerde bu konuda bir araştırması var.
     600 kişilik bir şehrin ölümcül bir hastalık tarafından saldırıya uğraması muhtemeldir. Şehrin salgınla mücadele etmesine yardımcı olacak bir strateji seçmeniz istenmiştir.
     A seçeneği ile 200 kişinin hayatı kurtulacaktır.
     B seçeneği ile %33 ihtimal ile 600 kişinin tamamının hayatı kurtulacak, %66 ihtimal ile hiç kimsenin hayatı kurtulamayacaktır.
     Bu durumda araştırmaya katılanların %72’si A şıkkını seçmiştir.

     Fakat aynı seçenekler “yeniden çerçevelenince” çok ilginç sonuçlara ulaşılmıştır.
     C seçeneği ile 400 kişi ölecektir. D seçeneği ile %33 ihtimal ile hiç kimse ölmeyecek fakat %66 ihtimal ile 600 kişinin tamamı ölecektir. Bu sefer katılımcıların %78’i D seçeneğini seçmiştir.

     Bir araştırmada da; araştırmacılar katılımcılara iki tip et gösterirler.
     % 99 yağsız ve %1 yağlı.
     Daha sonra araştırmacılar katılımcılara “Daha sağlıklı olan eti seçiniz.” Sorusunu sorarlar.
     Sizce katılımcılar hangi eti seçmişlerdir? (Dikkat! iki seçenekte de yağ oranı aynı)

     İlk tercihi.
     İki seçenekte de sonuç aynı olsa da, yağsız kelimesi yağlıya göre katılımcıyı pozitif etkilemiştir. (Pozitif çerçeveleme).
     Araştırmacılar tercihlerin ilkini değiştirerek tekrar “Daha sağlıklı olan eti seçiniz.” Diye katılımcılara sormuşlar.
     % 98 yağsız, %1 yağlı.

     Sizce katılımcılar hangi eti seçmişlerdir?
     İlk tercih daha yağlı olduğu halde yağsız ifadesi nedeniyle katılımcılar yine ilk tercihi seçmişlerdir.
     Çerçeveleme etkisini siyasetten pazarlamaya kadar her alanda görebiliriz.

     Aşağıdakilerden hangisi daha pozitif hissettiriyor?
     Ekonomimiz %5 küçüldü.
     Ekonomimiz %5 negatif büyüdü.
     Tabi ki ikinci.
     Ürünümüzü kullanan her 100 kişiden 92’si ürünümüzü tavsiye etmiştir.
     Ürünümüzü kullanan her 100 kişiden 8’i ürünümüzü tavsiye etmemiştir.
     Şüphesiz birinci.

    Ekonomik politikalar, işsizlik oranlarından ziyade istihdam oranları açısından çerçeveye alındığında daha fazla destek almaktadır.
     Seneler evvel kredi kartları çoğalınca, kartlar benzin istasyonlarında da kullanılmaya başladı. İstasyon sahipleri ve benzin şirketleri bundan çok rahatsız oldular çünkü bu, her kartlı alışverişte kredi kartına %1 komisyon ödemeleri demekti.

     Bu durumu kredi kartı kullanıcılarına benzine  %1 zam yaparak yansıtmak istediler ama buna kredi kartı firmaları şiddetle karşı çıktılar ve şöyle bir çözüm önerdiler; kredi karı kullananlara zam yapmayın, kredi kartı kullanmayanlara %1 nakit indirimi yapın. İstasyonlar da aynen böyle yaptılar, 5 kuruş ekstra ödeme yapmadan, satışlarına devam ettiler, böylelikle kredi kartı kullanım oranları da hiç düşmedi, aksine yayıldı.

     Anlayacağınız ne söylediğiniz değil, nasıl söylediğiniz çok daha önemli!

Önceki Yazılar :
Haberler
  “SGK tarafından karşılanan yurtiçi ilaç sayısı 8.564’e ulaştı”

  TEİS: Eczacılara yapılan “maske”li tacizi kınıyoruz

  05 Nisan 2020 Tarihli ve 31090 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Palandöken, “Destekler tüm esnaf düşünülerek devam etmeli”

  Küresel GSYH 2020 yılında yüzde 0,5 büyüyecek

  “Koronavirüs tedavisinde kullanılan ilacı geri ödeme listesine aldık”

  COVID-19 perakende tüketicilerini online ticarete taşıdı

  “Üreticilerimizin borçları uygulanan zamlar nedeniyle ödenemez duruma geldi”

  “Sektörümüzün sürdürülebilirliği için desteğe ihtiyaç var”

  Kriz döneminde finansal yönetim tavsiyeleri

  Korona eve kapattı, kart harcamaları bir haftada % 31 düştü

  İnşaat malzemeleri sanayi üretimi 15 ay sonra ilk kez ocak ayında arttı

  Küresel gıda fiyatları Mart ayında düştü

  Dev plazalar yemek masalarına, salon sehpalarına sığdı

  Konak Belediyesi maske üretimine başladı

  Türkiye ham çelik ihracatı yüzde 8,9 azaldı

  Bayraklı’da 3 koldan dezenfeksiyon

  "İptal etme, Ertele"

  04 Nisan 2020 Tarihli ve 31089 Sayılı Resmi Gazete

  Enflasyon yüzde 11,86

  EİB’ten Mart’ta 1 milyar 95 milyon dolarlık ihracat

  11. İstişare kurulu, bakan pekcan başkanlığında koronavirüs gündemiyle yapıldı

  Küresel ilaç sektörü 1,5 trilyon dolara koşuyor

  Döviz / Altın

  Elektrik ve doğalgaz sayaç okumalarına düzenleme

  Kuru fasulye, mısır ve patatesle rekabet edemiyor

  2019’da taşınmaz satanlar dikkat

  Akbank’tan Türkiye ekonomisine 560 milyon Dolar’lık taze kaynak

  Denizcilik sektöründe ek tedbirler uygulanıyor

  Türkiye Perakendeciler Federasyonu tüketicileri alışveriş saatleri konusunda uyardı

  “Sağlık çalışanlarına var gücümüzle destek oluyoruz”

  Okullar kapandı kantinciler destek bekliyor

  Gürer: “EPKD’nin fatura kararı hayal kırıklığı yaşattı”

  Borsalarda Alım-Satım

  İnci Holding’den sağlık çalışanlarına maske desteği

  Memurlarla internet üzerinden sözleşme

  Pırlanta Merkezleri’nde uzaktan eğitim dönemi başlıyor

  PTT’den dağıtılan sosyal yardımlar evlere teslim edilecek

  Çeşme Belediyesi’nden psikolojik destek hizmeti

  Buğday katma değerli olarak ihraç ediliyor

  “Evde kal” günlerinde ambalaj atıkları evlerde ayrı biriktirilmeli

  İzmir’de Mart ayı su tüketimi geçen yıla oranla arttı

  Menemen Belediyesi’nden minibüs ve otobüs esnafına destek

  İzmir’de psikolojik destek hattı devrede

  1500 aileye erzak yardımı

  Uluslararası bankalardan ülker bisküvi’ye 455 milyon dolarlık kredi

  Karşıyaka Belediyesi iki konukevini sağlık çalışanlarına tahsis etti

  Rotary’den korona’ya karşı “Birlikte Durduracağız” programı

  Sabancı holding sanayi grup başkanı cevdet alemdar oldu

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 06.04.2020
  Ticaret 03.04.2020
  Ticaret 02.04.2020
  Ticaret 01.04.2020
  Ticaret 31.03.2020
  Ticaret 30.03.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni