• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Oğuzhan Daver ►KEYİF KÖŞESİ
12
14
16
18
22/09/2021 06:12
Yaz Sonu Kraliçelerinden Akşam Sefası (Mirabilis jalaba)

daveroguz@gmail.com

     Sonbahar yaklaşıyor. Bahçe sularken harcadığım su miktarı azaldı. Sıcaktan bayılan bitkiler sanki havanın serinlemesi ile tekrar bir canlandılar. Bu mevsimde bahçenin ölü durmaması için oraya buraya biraz renk serpiştirilmesi iyi oluyor. Çingene şalvarı (Iresine herbstii),güneş şemsiyeleri (Rudbeckia ssp.), sardunyalar (Pelorganium ssp.), koyun gözü çiçeği (Gazania), fener çiçeği (Kniphofia ssp.) ve akşam sefası (Mirabilis jalapa) renk serpiştirmeler için düşünülecek çiçeklerden.

     Güneş şemsiyelerinin Kuzey Amerika’nın sulak düzlüklerinden gelme oldukları için suyu çok severler. Oysa Güney Afrika bitkileri olan sardunya, koyun gözü çiçeği, fener çiçeği, aynen şefkat çiçeği (Agapanthus ssp) gibi susuzluğa dayanıklı bitkilerdir. Yeri gelmişken söyleyeyim, güneş şemsiyelerinin Latince okunuşu “rudbekya”dır, zaten baba ve oğul Rudbecklerin anısını yaşatmak için bu isim verilmiştir. Fener çiçeklerinin ortak ismi ise knifofyadır. Dr. Johannes Hieronymus Kniphof anısına. İngilizler, Amerikalılar nifofya diye okuyabilirler ama, adamın ismi Kniphof diye okunuyor, doğal olarak Latince knifofya olarak söyleniyor.

     Geçen gün, iş arkadaşım ile otururken, elimdeki akşam sefası tohumlarını gördü. Hemen bunlardan bana bulup bulamayacağımı sordu. Garip bir şekilde minik el bombasına benzettiğim akşam sefası tohumları birbiri ardına açan çiçekler sonrasında, bitkinin çanak yapraklarının içinde saklanırlar. Bunları alıp serpiştirmek, ertesi sene de gözlemlemek çocukluğumda unutamadığım anılarımdandır. Küçük bir çocuk için 8-9 ay beklemek çok uzun bir zaman sürecidir. Yalnız, ertesi sene ektiğini unuttuğu bitkilerin birden ortaya çıkması çocukları şaşırtır.

     Akşam sefaları 80, bilemediniz 90 cm. civarında çalı  boyutlarında bir bitkidir. Peru’nun, Orta Amerika’nın nemli ormanlarında 120 cm.’e kadar boylanabilmektedirler. Beyaza yakın krem-pembe, sarı, pembe, kırmızı, mor renkli cinsler benim rahatlıkla gözlemlediğim akşam sefası renkleridir. Hele bir kaç renk akşam sefasını bahçenize veya pencere önüne ektinizse, bir süre sonra kendiliğinden karışık renkli hibritler oluşacağını fark edeceksiniz. Bir çok defa, aynı bitki üzerinde değişik renkleri görmeniz sizi şaşırtmasın. Çok hoşunuza giden bir akşam sefanız varsa, tohumlarını dikkatlice saklayıp başka karışımlar olmayacak şekilde bir saksıya ekmeniz de olası.

     Ama daha kesin olsun isterseniz, soğuklarla beraber akşam sefalarının öldüğünü zannetsek de aslında yumrular oluştururlar; işte bu yumruları süsenlerde yaptığımız gibi bölerek istediğimiz çeşit akşam sefasını çoğaltabilirsiniz. Bölme yöntemi hangi renk akşam sefası çıkacağınının güvencesidir. Akşam sefasının çiçeklerinin sadece 1 gece açık kalıp, solduğunu biliyor muydunuz? Akşam sefası denmesinin nedeni, bu hoş kokulu bitkinin aşağı yukarı öğleden sonra 4’den sonra açmasıdır.

     Bitki, her toprakta gelişirse de hafif asitli humuslu toprakları çok sever. İsminin anlamını merak ettiyseniz mirabilis, Latince harika sözcüğünün eş anlamlısı olup; Jalapa da Meksika’da bir şehir ismidir.
     Siyah yuvarlağa yakın tohumların hafif ilkbahar yağmurlarıyla kendiliğinden çimlenmesi çok kolaydır.

     Akşam sefası wikipedia’da kızılderililer tarafından ağrı kesici olarak kullanıldığını yazsa da, beni en çok yapraklarının besin boyası olarak kullanılması ilgimi çekti. Yalnız o benim sevdiğim siyah tohumlarının ve köklerinin zehirli olduğunu asla unutmayın. Görüyorsunuz, basit bir bitki olarak gördüğünüz bir ot nelere kadir?

     Bu hafta sizle önce Okşan Kurç’un bana yolladığı bir yığın akşam sefası fotoğraflarından bazılarını birleştirerek paylaşıyorum. Biliyorsunuz fazla yerimiz yok. Arkasından da 2016 yılında Fransa’da, Auteuil limonluklarında çektiğim 10 metre dolayında boyuyla bir Heliconia pendula (Yengeç kıskacı zencefili) fotoğrafı sayfayı süsleyecek. Yengeç kıskacı zencefili adını İngilizler uydurmuş ama fena değil. Yazımı bitirirken, geçen hafta Agapanthus ile ilgili yazımda bitkinin her parçasının zehirli ve ciltte tahriş yapıcı etkisi olduğunu yazmayı unutmuşum.

     Keyifli Bahçeler...

Önceki Yazılar :
Haberler
  Vefat sayısı azaldı, aktif vak’a sayısı arttı

  Erbil, Türk ihracatçılarını istiyor

  ATO Başkanı Gürsel Baran’dan ‘tasarruf’ çağrısı

  “İstinyePark İzmir, Egelilerin mutlu olacağı bir yatırım olacak”

  “Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ satılmayacak”

  Palandöken: Zam değil indirim bekliyoruz

  Kısa vadeli dış borç stoku Ağustos’ta %11,1 arttı

  Ücretli çalışan sayısı Ağustos 2021’de %9,4 arttı

  EPDK, megavatsaat başı azami fiyat limitini artırdı

  T.C. İZMİR İFLAS MÜDÜRLÜĞÜ 2014/48 İFLAS

  Döviz / Altın

  ASO ile KORE arasında nükleer işbirliği anlaşması

  Başkan Soyer İsrail’in Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarını ağırladı

  Madenciler pandemide yurt içine yöneldi

  Ticari gayrimenkulün yükselen yıldızı Gaziemir

  Lider Tütün Çiftçileri Philsa’da bir araya geldi

  Asgari ücrette model arayışı

  Torbalı Belediyesi’nden Pancar’a kafeterya

  Çeşme Belediyesi ahşap oturma bankı satın alacak

  İstasyon İzmir Bornova’da açıldı

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Karşıyaka’nın Planetaryumunda film gösterimleri başladı

  İzmir Tramvayı için dev imza

  Nar Çiçekleri’ne yeni yuva

  Gürer’den yaşlı ve yalnızlara vefa

  Metro İstanbul personel dinlenme odaları yaptıracak

  Gürer: Kooperatiflerle ilgili düzenleme sıkıntılı

  Dijital ödeme çözümleri ile akıllı şehirlere geçiş hızlanıyor

  “Tarımda çalışan kadınların yüzde 94,5’i sosyal güvenlik sistemine dahil değil”

  Hibrit çalışma çalışan bağlılığını düşürüyor

  Efes Selçuk’ta katılımcı bütçe oy birliğiyle kabul edildi

  Bornova Kültür Adası projesi başlıyor

  Dar gelirli ailelere müjde

  Sakarya İl Millî Eğitim Müdürlüğü okul inşa ettirecek

  Sınava hazırlık kursları evlere taşınıyor

  Borsa İstanbul’un çanı Efeler Çiftliği için çalacak

  İhale Özetleri

  15 Ekim 2021 Tarihli ve 31629 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Aktif vak’a sayısı 489.635 ile tekrar 6 Eylül seviyesine çıktı

  Ambalajın ekonomiye katkısı 400 milyar $

  “Emsal artışı kararına gerekirse dava açarız”

  “Sanayide işçi çıkarmadan mevcudu koruyoruz”

  Ağustos’ta özel sektörün yurt dışı kredi borcu 173,4 milyar $

  İBB: Demiryol İş Sendikası taslak dışındaki tekliflere kapalı

  "Tepkilerimiz sonuç verdi"

  Merkez Bankası yönetiminde görev değişimi

  GSMH, 2020’de yüzde 17,5 arttı

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 16.10.2021
  Ticaret 15.10.2021
  Ticaret 14.10.2021
  Ticaret 13.10.2021
  Ticaret 12.10.2021
  Ticaret 11.10.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni