• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Oğuzhan Daver ►KEYİF KÖŞESİ
12
14
16
18
12/10/2021 06:24
Doğada Nem Artınca Mantarlar Ortaya Çıkar

daveroğuz@gmail.com

     Aylar sonra Çeşme’ye yağmur yağdı. Otlar, böcekler kendilerine gelmiştir. Önümüzdeki ilkbaharda açmalarını istiyorsanız, soğanlı bitkileri ekmenin tam da zamanı. Geçen hafta, nanede görülen bir mantar (mikro mantar) hastalığı olan küllemeden bahsetmiştim. Arkasından, havada ve toprakta artan nem miktarı nedeniyle, park ve bahçelerde pıtrak gibi mantarlar görülmeye başlandı.  Ülkemiz mantar açısından çok zengin olduğu halde, konuya gereken önem verilmiyor. Halk arasında, doğal olarak başlarına gelen zehirlenme vakalarından dolayı da, fazlaca ilgi gösterilmiyor. Konuyla ilgili Jilber Barutçiyan’ın önemli bir kitabı var. Daha birinci kitabı yayınlanan “Türkiye’nin Mantarları” serisinin  2. kitabını da sabırsızlıkla bekliyorum. Mantarların bitki olup olmadığı tartışılsa da, her bitkiseverin bu kitaptan bir tane edinmesinde fayda var zannediyorum.

     Daha önce de yazdım. Mantarlar bitki dünyasının akbabalarıdır. Nem ve organik madde mantar sporlarıyla buluştuğu anda, mantarlar beliriverir. Bostanda, çalıların dibinde, dökülen yaprak kümelerinin altında ya da gölgelik bir yere az tahta talaşı döktüğünüzde hiç merak etmeyin, sonbahar aylarında az ya da çok mantarınız olacaktır. Mutfak sanatını bir kenara bırakırsak, organik maddelerin tekrar doğadaki dolaşıma girmesi için bir çeşit geri dönüşüm merkezi gibi çalışırlar. Gerçekte mantarlar, bitkilerdeki linyini parçalarlar. Odun içinde, linyin selüloz liflerini çevreleyerek odunu sağlamlaştırırlar. Odun sağlamlığını içindeki linyin oranına borçludur.

     Dolayısıyla mantarların ve bakterilerin linyini parçalamalarıyla, onlar için önemli enerji kaynağı olan selüloz meydana çıkar. Biliyorsunuz, insanda selülaz enzimi olmadığından selüloz parçalanarak vücudumuzda emilemez. Selüloz  vücudumuzda kullanılmasa da, sindirim sistemimizin düzgün çalışabilmesi için önemlidir. Mantarların ve bakterilerin odunları hazmetmeleri sırasında, birçok yan ürün oluşur. Bu ürünler doğa için çok kıymetli olan humusu oluştururlar. Unutmayın ki, humus toprağın havalanmasını ve özellikle yazın kurumamasını sağlar. Yağmurlu bir günde, ormanda toprağı karıştırdığınız zaman  burnunuza gelen koku humus kokusudur.

     Buraya kadar anlattıklarım buzdağının görünen kısmıdır. Doğa açısından, mantarların en can alıcı çalışmaları toprak altında meydana gelir. Toprak altında, mantarlar tarafından miseliyum adı verilen beyaz ipliksi uzantılardan bir ağ oluşturulur. Söz konusu ipliksi uzantılar, toprağın sertleşmesini önleyerek, bitki köklerinin derinden suyu emmelerini kolaylaştırırlar. Doğal olarak kökler, suyla beraber besin maddelerinin de emerler. Hatta, miselyumlar sayesinde emilmesi en zor olan fosforun bile bitkiye geçmesi kolaylaşır. Daha önce yazdığım miselyum yazısında kendi çektiğim fotoğraflarını yayınlamıştık. Bu defasında, izninizle yer darlığından yayınlayamayacağım.

     Önceki yazılarımızda, hastalık yaratan mikroskobik mantarlardan bir kaç defa söz etmiştik. Mantarlar, hem yararlı hem zararlı nasıl oluyor demeyin? Orkidelerde bile epifit (başka bitkilere bağımlı yaşayanlar) olanlar ve yumrulu tek yaşayanlar olanlar yok mu? Her türlü mantarın yaşaması için en uygun ortam sıcak ve nemdir. Geçen sayımızda, naneleri mantar hastalıklarından korumak için yapraklarını sulamamak gerektiğini yazmıştım. Sadece naneleri değil ama, tüm bitkilerin yapraklarını suladığınız zaman mantar oluşumunu ister istemez tetiklersiniz. Bu nedenle bahçe hortumuyla püskürtme şeklinde yapılan sulamayı, olanağınız varsa yapmayın.

     Özellikle de Ağustos ve Eylül aylarında, akşamları sulamak özellikle kabakgillere(cucurbitaceae) ve üzümlere hızla mantar dadanmasına neden oluyor. Ne de olsa, su püskürtmesini sabah yaptığınız zaman, hiç olmazsa günün ilk güneş ışıklarıyla nem hızla azalarak yok  olur. Zaten ekonomik olmayan bu yöntem ile derinlemesine sulama da çok zor oluyor. Bitkilerin kurumasını kolaylaştırmak için ise bitkilerinizi çok sık dikmemeniz akılcı olacaktır.

     Mantar hastalıkları ya da mikromantarlar deyince, güldeki pas, mildu, kara leke hastalığı; fasulyedeki antraknoz; elma ve ayvadaki monilya, şankr, kara leke hastalıkları; domates, patates, marul, enginarın mildu hastalıklarını sayabiliriz. Üstelik hepsi de bu kadar değil. Listeyi uzatmak mümkün.

     Yazılarımı severek okuduğunuzu düşünüyorum. İnanın, ben ilk günkü heyecanla yazıyorum. Haftaya kadar size sağlıklar dilerim. Bu hafta yazıma son verirken, Serpil Üçok’un Kuzey Amerika’dan yolladığı bir mantar grubu fotoğrafı ve Süheyla Kılavuz’un Almanya’dan paylaştığı, tek mantar fotoğrafları sayfamızı süslüyor. Kendilerine teşekkür ediyorum. Çorbada benim de tuzum olsun istedim. Ben de 2014 yılında Yangoon’da çektiğim, Türkiye’de pek de bilinmeyen bir “Mussaenda philippica” fotoğrafını sizinle paylaşıyorum. Mussaenda philippica, Anglo-Sakson İngilizce botanik dilinde Bangkok gülü veya Filipin kraliçesi olarak geçiyor.

     Keyifli Bahçeler....

Önceki Yazılar :
Haberler
  Vefat sayısı azaldı, aktif vak’a sayısı arttı

  Erbil, Türk ihracatçılarını istiyor

  ATO Başkanı Gürsel Baran’dan ‘tasarruf’ çağrısı

  “İstinyePark İzmir, Egelilerin mutlu olacağı bir yatırım olacak”

  “Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ satılmayacak”

  Palandöken: Zam değil indirim bekliyoruz

  Kısa vadeli dış borç stoku Ağustos’ta %11,1 arttı

  Ücretli çalışan sayısı Ağustos 2021’de %9,4 arttı

  EPDK, megavatsaat başı azami fiyat limitini artırdı

  T.C. İZMİR İFLAS MÜDÜRLÜĞÜ 2014/48 İFLAS

  Döviz / Altın

  ASO ile KORE arasında nükleer işbirliği anlaşması

  Başkan Soyer İsrail’in Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarını ağırladı

  Madenciler pandemide yurt içine yöneldi

  Ticari gayrimenkulün yükselen yıldızı Gaziemir

  Lider Tütün Çiftçileri Philsa’da bir araya geldi

  Asgari ücrette model arayışı

  Torbalı Belediyesi’nden Pancar’a kafeterya

  Çeşme Belediyesi ahşap oturma bankı satın alacak

  İstasyon İzmir Bornova’da açıldı

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Karşıyaka’nın Planetaryumunda film gösterimleri başladı

  İzmir Tramvayı için dev imza

  Nar Çiçekleri’ne yeni yuva

  Gürer’den yaşlı ve yalnızlara vefa

  Metro İstanbul personel dinlenme odaları yaptıracak

  Gürer: Kooperatiflerle ilgili düzenleme sıkıntılı

  Dijital ödeme çözümleri ile akıllı şehirlere geçiş hızlanıyor

  “Tarımda çalışan kadınların yüzde 94,5’i sosyal güvenlik sistemine dahil değil”

  Hibrit çalışma çalışan bağlılığını düşürüyor

  Efes Selçuk’ta katılımcı bütçe oy birliğiyle kabul edildi

  Bornova Kültür Adası projesi başlıyor

  Dar gelirli ailelere müjde

  Sakarya İl Millî Eğitim Müdürlüğü okul inşa ettirecek

  Sınava hazırlık kursları evlere taşınıyor

  Borsa İstanbul’un çanı Efeler Çiftliği için çalacak

  İhale Özetleri

  15 Ekim 2021 Tarihli ve 31629 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Aktif vak’a sayısı 489.635 ile tekrar 6 Eylül seviyesine çıktı

  Ambalajın ekonomiye katkısı 400 milyar $

  “Emsal artışı kararına gerekirse dava açarız”

  “Sanayide işçi çıkarmadan mevcudu koruyoruz”

  Ağustos’ta özel sektörün yurt dışı kredi borcu 173,4 milyar $

  İBB: Demiryol İş Sendikası taslak dışındaki tekliflere kapalı

  "Tepkilerimiz sonuç verdi"

  Merkez Bankası yönetiminde görev değişimi

  GSMH, 2020’de yüzde 17,5 arttı

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 16.10.2021
  Ticaret 15.10.2021
  Ticaret 14.10.2021
  Ticaret 13.10.2021
  Ticaret 12.10.2021
  Ticaret 11.10.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni