• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Oğuzhan Daver ►KEYİF KÖŞESİ
12
14
16
18
29/06/2021 06:27
Ayıpençesi (Acanthus mollis) ve Kültüre Yansımaları

daveroguz@gmail.com

     21 Haziran ile beraber en sevdiğim mevsimi, ilkbaharı geride bıraktık. Günler, tekrar yavaş yavaş kısalmaya başlayacak. Bahçemdeki ayı pençeleri, bu sene eskisinden daha fazla çoğalmışlar. Bahçecilik açısından, hızlı çoğalmaları nedeniyle bazen can sıkıcı hale gelen ayı pençeleri,  Akdeniz havzası bitkilerindendir. Bu bitkinin Latince  ön adı olan “Acanthus”a adını veren  Akantha, tanrı Apollon’un göz koyduğu peri kızının ismidir.

     Akantha, Apollon’un tacizine dayanamadığı için bir defasında yüzünü tırnağıyla çizer. Bu nedenle İyon medeniyetinde ayı pençesinin insanı kötülüklerden koruduğu düşünülmüştür. Ayrıca Korint sütunlarının başlıklarında bulunan yapraklar “Acanthus” (ayı pençesi) yapraklarıdır. Sonuç olarak “Acanthus” dikenli, “mollis” ise yapraklarına ithafen yumuşak anlamına gelir. Çiçeklerinin üzerinde insanın canını sıkacak kadar iğne veya diken bulunur.

     Biliyorsunuz İyon (Grek) medeniyetinde 3 önemli sütun başlığı vardır. Bunlar Dor, İyon ve Korint sütun başlıklarıdır. Korint sütunu, M.Ö. 5. yüzyılda Atinalı mimar Kallimakhos tarafından oluşturulmuş. Yetkin olmadığım için bu konuyla ilgili fazla bir şey söylemeyeyim; sadece Korint sütununun başlığında iki sıra ayı pençesi figürleri bulunur. Korint sütun başlığının güzelliğiyle ilgili düşünceleri konuyu daha iyi bilenlere bırakayım.

     İnternette bulduğum bir yazıda (Dergipark), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Yıldız Demiriz, yıllarca ülkemizde İyon Sanatı incelemelerinde ayı pençesiyle, kengerin (yabani enginar, “Gundelia tournefortii”. Lat.) karıştırıldığını yazmış. Sanki ayı pençesi yok sayılmış gibi. Ellerine sağlık. Yine aynı yazara ait başka bir incelemede, Bektaşi mezar taşlarında da aynı bitkinin yapraklarının kullanıldığı belirtilmiş.

     Bütün sene boyunca, benim gibi enli büyük yaprak severlerin dikkatini çekmeyen ayı pençesi, Mayıs Haziran ayları gelince bir canlanır, bir irileşir ki aklınız durur. Arkasından da 1 metreyi geçebilen çiçekleriyle insanları büyüler. Bu bitki, tohum oluşturabilmek için arıların tozlaştırma yapmalarına ihtiyaç duyarlar. Arıgiller yoksa, anlayacağınız ayı pençeleri yok olur. Daha sonra oluşan tohumlar, mancınık gibi neredeyse 10 metre kadar uzaklığa fırlatılarak beklenemeyecek kadar hızla yayılırlar. Bitkinin bahçenizde yayılmamasını isterseniz pembe beyaz çiçekleri olgunlaşmadan kesmek gerekir. Otsu bir bitki olan ayı pençesinin yaprakları, 50 cm. uzunlukta ve 30 cm. eninde olup sapları 30 cm.’ye varır. Benim kişisel gözlemim yarı gölgeli yerlerde sapları 50. cm.’e kadar uzayabiliyor.

     Türkiye’de 5 çeşit “Acanthus” bulunmasına rağmen “A. mollis” ve “A. spinosus” dışında kalanların (A. dioscoridis, A. hirsutus, A. syriacus) bence bahçecilik açısından pek de önemi yoktur. Her türlü bahçe toprağına uyum sağlayabilen ayı pençesi geçirgen olması şartıyla kireçli topraklarda bile rahatça yaşarlar. Çok sıcak bölgelerde, sıcağın etkisiyle bir süre sonra kuruyarak ölen bitkilerin tohumları, ilk yağmurlarla hemen çimlenirler. Wikipedia’ya göre 32 çeşidi bulunan “Acanthus”ların süsleme açısından diğer önemli bitkisi olan “A. spinosus” çok parçalı ve dikenli yapraklarıyla dikkati çeker.

     Bu hafta sizlerle ayı pençeleri ile beraber Korint sütun resmini ve yasemin kokulu bir bitki olan Natal eriği (Carissa macrocarpa) çiçeği resmini paylaşıyorum. Ayı pençesi fotoğraflarından bir tanesi Op. Dr. Ender Berke kardeşimin objektifinden bize geldi. Kendisine teşekkür ediyorum.

     Keyifli Bahçeler...

Önceki Yazılar :
Haberler
  Döviz / Altın

  Balçova Teleferik Tesisleri bir hafta süreyle kapatıldı

  Borsalarda Alım-Satım

  Bal Merası’nda ilk üretim

  İzmir Skal Kulübü’nden Başkan Soyer’e teşekkür ziyareti

  Bilişim 500 için geri sayım başladı

  Karşıyaka Çarşı Tasarım Maratonu başladı

  150.000 TL ve üzeri araç ilanları revaçta

  Astro Dijital, İzmir’den dünyaya kurumsal çözümler sunuyor

  İklim krizine karşı ‘enerji yaşam tarzı’ projesi

  Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğü okul onarım işi yaptıracak

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  “Dünya harikası doğasıyla Çeşme’yi korumalıyız”

  E-ticarette başarılı olmanın püf noktaları

  İncir üreticilerine 12.000 adet kerevet dağıtılıyor

  Ahşap paletçilerden 100 bin fidan

  “Yangının yaralarını saracağız”

  İşbir Holding’den 1968 adet fidan bağışı

  MESS’den bire bin katan fidan kampanyası

  Konak’tan yangın bölgesine destek

  Gaziemir’de açık havada sinema keyfi

  Mahsulü yanan üreticiye Torbalı Belediyesi’nden tohum desteği

  Bayraklı’da motorize zabıta ekipleri göreve başladı

  Makine sektörüne ‘Turquality’ desteği

  Derik Belediyesi spor tesisi işleri yaptıracak

  Öğrenciler sertifikalarını aldı

  Gıda fiyatlarındaki aşırı artışlar hazır yemek sektörünü zorluyor

  Gen İlaç halka arzına yoğun talep

  Kuraklığa karşı bir hamle daha

  Kaynaklar’da spor ve eğlence bir aradaydı

  Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü renkli doppler ekokardiyografi cihazı satın alacak

  İhale Özetleri

  02 Ağustos 2021 Tarihli ve 31556 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Vak’a sayısı azaldı, vefat eden sayısı arttı

  01 Ağustos 2021 Tarihli ve 31555 Sayılı Resmî Gazete

  Afet bölgelerine 50 milyon TL destek

  Aktif vak’a sayısı 221.339’a yükseldi

  BİNA İNŞAATI YAPTIRILACAK

  Yatlar ve marinalar pandemiye takılmadı

  Mobilyada yoğunluk beklenenden kısa sürdü

  Bu hasatta iyilik var

  36 ilaç daha geri ödeme listesinde

  “İhracatta kazanılan müşteriyi kaybetmemeliyiz”

  Devam eden yangınlarda can kaybı 6’ya yükseldi

  Destek için yola çıktılar

  Menemen, Dikili ve Bergama’ya yeni taşıt köprüleri

  Karşıyaka’dan Manavgat’a dostluk eli

  14. Türkiye Tiyatro Buluşması Efes Selçuk’ta başlıyor

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 02.08.2021
  Ticaret 31.07.2021
  Ticaret 30.07.2021
  Ticaret 28.07.2021
  Ticaret 27.07.2021
  Ticaret 26.07.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni