• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE

Offset’in 2023 rotası belirleniyor

29 Mayıs 2014 Perşembe 15:00
12
14
16
18

Offset’in 2023 rotası belirleniyor

           SEDA GÖK     
     Türkiye’de 2023 yılında 600 milyar dolarlık bir offset pazarının oluşacağı tahmin ediliyor. Bu rakamın içinde savunma ve enerji başı çekerken; sadece sağlık sektörünün payının 130 milyar dolar olacağı öngörülüyor. Bu nedenle gerekli mevzuatların hazırlanması ve yerli-yabancı partnerlere sunmak için envarter çalışmalarının hazırlanması gerektiği vurgulanıyor.
     ATO Sağlık İhtisas Komisyonu Başkanı Dr. İhsan Şahin, yaptığı değerlendirmede öncelikle Dünya Bankası’nın Türkiye’ye yaptığı ikazlara dikkat çekti.  
     Şahin, “Dünya Bankası, Türkiye’ye “2023 hedefi belirlediniz ama bu ihracat nitelikli ihracat olmaktan uzak. Teknoloji ağırlıklı bir ihracata yönelmiyorsunuz, her ülkenin yapabileceği şeylerde emek harcıyorsunuz.
     Bu Türkiye ekonomi için çok da hoş görünmüyor ‘diyor. Bu tarz ikazları dikkate almak lazım” dedi.

     2023’DE 600 MİLYAR DOLARLIK PAZAR VAR
      Türkiye’de özel sektörde offsetin uygulanamadığını anlatan Şahin, “Savunma sanayindeki başarıya karşılık sivil hayatta uygulanamayan bir offset gerçeği ile karşı karşıyayız. Bir yerlerde hatalarımız var. Üretici sanayici, politika tarafı… Herkes eksikleri görmeli. Özel sektörde 1997 senesinden beri yerli katılım ve ofseti konuşuluyor ama hayata geçiremiyoruz.  Artık 2023 yılı offset hedefimizin ne olacağını belirlememiz lazım. 600 milyar dolarlık bir 2023 yılında offset ile ilgili Türkiye’nin ticaret hacmi var. Bunun 130 milyar doları sağlık sektöründe görünüyor.  Gerekli mevzuatların hazırlanması ve partnerlerin önüne hazır bir şekilde çıkmamız gerekiyor. Offset’i pişirmemiz gerekiyor” dedi.

     OFFSET REFORMUNA İHTİYAÇ VAR
     Kamu kesiminde bu konuda büyük bir dağınıklık olduğunu anlatan Şahin, “Kamunun üzerine düşen büyük görevler var. Bu konuda bir dağınıklık var. İlgili Bakanlıklarda ofsetin muhatabı ama bunlar birlikte hareket edemiyor.
Bir bakanlığın uygulaması diğeri için sorun olabiliyor. Bir uygulamacı; Sanayi Bakanlığı’nın çıkardığı mevzuat ile uğraşırken, Sağlık Bakanlığı’na uygun davranmış oluyor.
     Orkestranın iyi yönetilmesi lazım. Bunun için şef gerekiyor. Hedeflere bugün ki yapılanma ile ulaşılamaz. Ciddi bir reforma ihtiyaç var. Tek elden yürüyen TOKİ ve TİKA modeli gibi bir yapılanmaya ihtiyaç var.  Bir üs kurum gerekiyor.  Ayrı tellerden çalarsak, bir 17 yıl daha kaybederiz.
     Yüzde 50’yi değil yüzde 70’ini bile yerli katkı ile üretebiliriz. Biz önce kendi özgüvenimizi tazelemeliyiz” diye konuştu.

     “OFFSET AMAÇ DEĞİL ARAÇTIR”
     Savunma Sanayi Müsteşar Sanayileşme Daire Başkanı Bilal Aktaş da ofsetin sanayi katılım sivil üretici açısından önemine dikkat çekerek  “Offset amaç değil bir araçtır.  SSM olarak bugüne kadar 18 milyar dolarlık offset anlaşması imzaladık” dedi.

    OFFSET DANIŞMA MERKEZLERİ OLMALI
    Alpteknik Havacılık Genel Müdürü Yılmaz Güldoğan, havacılık alanındaki offset uygulamalarında özellikle yabancı yatırımcılarla sürekli temas halinde olunması gerektiğinin altını çiziyor. Güldoğan, “Yabancılar da bu işten kazançlı çıkmalı. Bu sayede iş ortakları ediniyorlar ve rekabet üstünlüğü kazanıyorlar. Pazarı daha yakından takip ediyorlar. Türkiye’nin doğusundaki ülkelere de satış yapabiliyor” dedi Offset uygulamasını “kapı aralayıcı” olarak nitelendiren Güldoğan, offset danışma merkezlerinin ve hatta offset başkanlığı adı altında bir koordinatör makama ihtiyaç olduğunun altını çizdi. Güldoğan, “Standardizasyonda etkin olmak için kuralları koyanlar arasında olmalıyız.  Yazılırken daha etkin olursak bu kuralların altında ezilmeyiz. Ülkemizde alım gücünü etkin olarak kullanmalıyız. Gelişen ülke durumdayız ve büyük çaplı alımlar almalıyız” dedi.

     ENERJİDE ÖN PLANA ÇIKACAK
     ATO Enerji ve Çevre İhtisas Komisyonu Başkanı Fuat Ataseven da enerji sektöründeki yatırımlarda dışa bağımlılığının çok fazla olduğunu vurguladı. Ataseven, önümüzdeki dönemdeki yatırımlarda offset’in enerji yatırımlarında daha etkin kullanılması gerektiğini belirterek, “Teşviklerin yeniden düzenlenmesi ile yenilenebilir enerji kaynaklarına talep artacak. 80 milyar Euro’luk bir enerji yatırım imkanı var. Bunlar ithalat ile olamaz. Ciddi bir pazardan bahsediyoruz. Enerjinin üretim tesislerinin kuruluş aşamasında ve kaynaklarının değerlendirilmesinde offset önem taşıyor” dedi.

     ÖZEL SEKTÖRDE OFFSET UYGULAMA SORUNLARI
     Gama Holding Eski Genel Müdürü Murat Erkilet, özel sektörün üretiminde offset uygulamaları sorunlarına değindi. Enerji sektöründen örnekler veren Erkilet, “Mühendislik faaliyetlerinde teknik şartnamelerin hazırlanması çok önemli. 5 bin megawat bir kurulu gücümüz var. Bunun 2023 yılına kadar iki katına çıkarılması gerekiyor. Enerji kaynakları içinde doğalgaz petrol ve linyit önemli bir yer tutuyor. Birinci konumuz enerjide kaynaklarımızda dışa bağımlılıktan kurtulmak ve ikincisi de bu ihtiyacı karşılarken yatırım aşamasında bizim yerli katkımızı arttırmaktır. Yüzde 70 enerjide dışa bağımlıyız. Gerekli yatırımlarda makine ekipman ve mühendislik konularında da maalesef dışa bağımlıyıyız.  2003-2011 yılına kadar makine ithalatına baktığımızda önemli bölümü enerji tesislerinin kurulması için yapılan ithalat 44 milyar dolar…Enerji yatırımlarımızın artacağını düşünürsek bu rakam daha da artacaktır. Bununla ilgili olarak yerli katkı ve offset oranını arttırmak gerekiyor” diye konuştu.

     “ENERJİ, SAVUNMA SANAYİNDEN FARKLIDIR”
     Enerji sektörünün kendine özgü kuralları olduğu ve savunma sanayinden farklı olduğuna değinen Erkilet, “Enerji serbest bir sektör, savunma sanayi sınırlı bir sektördür. Serbest ekonomilerde enerji de tedarik ve yatırım sürecini iyi yönetmek gerekiyor.  Enerji yatırımlarında yerli katkıyı arttırmalıyız. Enerji yatırımları kamudan özel sektöre geçicinde ikilem içindeyiz. Enerji yatırımlarımızın büyük kısmı özel sektör tarafından yapılıyor. Özel sektörün önceliği belli kurallar dahilinde en ucuza bulmaktır. Enerji yatırımları teşvik kapsamında. Doğalgaz santralleri teşvik kapsamı dışına çıkarıldı. Yerli kaynaklara, yenilenebilir enerjiye öncelik veriliyor. Bunların yatırımlarında kullanılacak ekipmanların üretilmesi gerekiyor. Burada ölçek ekonomisi devreye giriyor.

     Uygulama aşamasında Türkiye’den tedarik edilecek şeyler yabancı listelerde yer alıyor. Çok basit şeyler bile yurtdışından getiriliyor. Teşvik uygulamalarda yerli ve yabancı listenin takibinde büyük önem var. Türkiye’den bulunacak şeyler, teşvik programları nedeniyle yurtdışından kaynaklanıyor. Su arıtma tesisleri, bacalar, elektrik ekipmanları yurtdışı listelerde bulunuyor. Türkiye’den temin etmeye kalktığınızda ise mevzuatta sıkıntılarla karşılaşıyorsunuz. Teşvik mevzuatı var ama yerli ve yabancı kaynaktan teminde Türkiye’nin yetenekleri göz ardı ediliyor. Yatırımcılar için 49 yıllık süreçler cazip değil, süreçler uzatılmalı.  Offset artık bir sanayi stratejisi haline getirilmeli” diye konuştu.

     KORE MODELİ İNCELENMELİ…
     Tedarik ve yatırım sürecinin takibini tek bir kuruluşun yapmasının daha doğru olduğuna da değinen Erkilet, “Yatırımlarda yerli katkı olarak gördüğümüz çok az şey var. Yüzde 20 bölümünde yer alıyor.  Bunun dışındaki şeyler yurtdışından ithal ediliyor. Bu konuda yerli katkıyı arttırabilmek için gayret edilmeli. Enerji güvenliği tedariği iyi bir şekilde organize edilmeli. Stratejik yatırımlarda nükleer santrallerde olduğu gibi Kore ve Hindistan örnekleri var. Kore enerji kaynaklarında bizimle aynı durumda.  Kore dikkatle izlenmeli. Şimdi dünyaya nükleer santral yapabilir duruma gelmiştir. Yatırımcı ve yerli sanayici tarafından ortak bir yol üretilmeli.  Nükleer santral yatırımlarında yerli sanayinin katkısını arttırmamız lazım.   Artık seyirci değil uygulayıcı olmak lazım” dedi.

     OFFSET İÇİN ÜÇ UYARI….
     ASELSAN Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Can Çevik, offset uygulamalarında Orta Gelir Tuzağı, yabancı şirketlerle çalışma kültürü ve Ar-Ge’ye dayalı tedarik başlığının önemli olduğuna dikkat çekti. Çevik, “Kamu alım gücü; sanayi için kaldıraç olarak değerlendirilebilir.  Sanayileşme konusunda Ar-Ge’ye dayalı tedarik modeline önem verilmeli. Raylı sisteme bugün ihtiyacımız varsa bunu öncesinde dile getirmeliler. O zaman sanayici şimdiden çalışmaya başlayacaktır. İster yerli ister yabancı ile ortaklaşa yaparak bunu yol alabilir. O sistemi kendimiz tarafından yapılması ve üretilmesi önemlidir.  Ayrıca dil bilen firma derken; yabancının iş kültürü anlamında dilinden anlayacak personel ve firmadan bahsediyoruz. Yetişmiş personele ihtiyaç var. Teknolojik gelişimi destekleyecek personele ihtiyaç var. Savunma sanayinin gelişimine baktığımız zaman ofsette kamu tarafından sahiplenilmiş bir yapı var. Başarıda bundan kaynaklanıyor. Bu başarılar uzun yıllar alıyor. Savunma sanayi doğrudan alım yöntemi ile başlanmış ardından da offset sistemi ile satar duruma gelmiş durumda. Bu konuda 10 yıllık periyotlar ile yol aldık.  Kamu alımlarıyla yüksek katma değerli bir sanayi oluşturulması için kümelenme çok önemli. Yönetim yetkinliği olmalı. Orkestra şefi gerekiyor” bilgilerini verdi.

     MİLGEM, YERLİ KATKIYA DESTEK
     Offset uygulamalarındaki sorunlar hakkında bilgi veren STM Genel Müdürü Recep Barut,  savunma sanayinde MİLGEM Projesi kapsamında iki geminin temsil edildiğini söyledi. Bu gemilerdeki yerlilik oranının yüzde 71 ve yüzde 74 olduğunu anlatan Barut, 3. ve 4. gemi sözleşmelerinin yapıldığını kaydetti. Barut, “Üçüncü ve dördüncü gemi sözleşmesi yolda. O zaman 100 milyon dolarlık bir yerli sanayiye katkı sağlayacağız” dedi. Yerli firmaları bu projede olmayı teşvik edici bir politika benimsediklerini anlatan Barut, “Kalitelerini arttırmaları için destek verdik. Uyum sağlamaları için bazı esneklikler sağladık. Bazı riskleri kurum olarak biz üstlendik.  STM olarak yerli sanayilerimizin denizaltı projelerinden daha fazla pay alması için çaba harcıyoruz. Şu ana kadar 30’un üzerinde yerli firmaya 30 milyon Euro’luk iş imkânı sağladık. Yerli firmalarımıza öneriler sunuyoruz. Offset motive edici enstrüman olarak kullanılabilir” dedi.

     YABANCILAR AYAK SÜRÜNDÜRÜYOR
     “Yabancı firmalar offset uygulamalarında ayak süründürüyor” diyen Barut, bunun nedeninin yerli firmalarımızın rekabetçi olamamaları olduğunu kaydetti. Öte yandan yabancıların da kendi üreticilerini korumak amacında olduğunu anlatan Barut, “Bu tepkilerine karşı bizimde kendi firmalarımızsın yeterli oluğunu belirtmemiz gerekiyor” dedi.

     OFFSET TUZAĞI DA VAR
    “Offset ile işi aldık, bitti” diye düşünmemek gerektiğine değinen Barut, firmaların kendilerini offset sistemine hazırlamaları ve yeteneklerini bu doğrultuda geliştirmelerini istedi. Barut, “Daha fazla becerikli olmak, iş üstünlüğüne dayalı olmak lazım. Yenilikçi ve teknolojisi yüksek işlere odaklanmak gerekiyor. Nispeten kamu kuruluşu değiliz ama firmalara iş dağıtan durumundayız. Beklenti ve eleştirileri alabiliyoruz zaman zaman.  İşi önce ver ben kabiliyet kazanırım denmemeli. Önce rüştünüzü ispatlamanız gerekiyor. Biz kabiliyetli olanları biraz daha öne çıkarmak durumundayız. Tekelin oluşmaması gerekiyor. Temel amacımız; offset yerli katkıyı göz ardı etmeyerek ilerlemek olmalıdır”  diye konuştu.

     ÜNİVERSİTELERİN OFFSET’TEN BEKLENTİLERİ…
      İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ünsal Özgen, offset konusunda Türkiye’de nitelikli insan sayısının yeterli olduğunu ancak üretimin yetersiz kaldığına dikkat çekti.  Burada planlı üretimin önemine vurgu yapan Özgen, “Hindistan 50 dolara yazılım yazıyor ve bugün Hindistan yazılım çöplüğü haline geldi. Böyle olmamalıyız. Önce nişan almalıyız sonra ateş etmeliyiz. Karar vericiler artık hedef noktaları belirlemeli.  Markalı üretimine odaklanılmalı” dedi. Türkiye’nin biyoteknoloji ve nanoteknoloji alanına odaklanmasın öneren Özgen, ayrıca TMO gibi varsa Tıbbi Malzeme Ofisi’nin de kurulması gerektiğini söyledi. Özgen, “Kar amacı gütmemeli. Sınırlı stokla çalışmalı. Sağlık sektörüne vadeli satabilmeli. Burada offset uygulaması ancak hastalığı tedavi eder, ama yeterli değildir. Günün birinde çok sayıda eskimiş teknoloji elimizde olabilir. Nitelikli insana yatırım yapılmalı. Bu milli bir meseledir.  Mevcut sisteme göre üretim hatası olan az nitelikli insan gücümüz var. Amaç dışa bağımlılıktan kurtulmak ise eş zamanlı nitelikli insan yetiştirmeye başlamaktır. Offset içinde nitelikle adam gerekiyor” diye konuştu.

     OFFSET MÜSTEŞARLIĞI OLMALI
     OSTİM Teknoloji Ar-Ge Merkezi A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Sedat Çelikdoğan, dünyadaki offset uygulamaları ile ilgili bilgi verdi.
     “Offset sinirli değnek değil ama bir dönem yol göstermek için önemli bir enstrümandır” diyen Çelikdoğan, bu konuda şu değerlendirmelerde bulundu:
    “Türkiye’de kurulan termik santrallerin yapımında işçisi bile Çin’den geliyor. Bu kadarını da düşünemiyorum. Buralarda yüzde 50 zorunluluğunu koymak zorundayız. Offsette rekabeti doğru belirlemek lazım. Tıp ve enerji sektöründe offset uygulamaları farklı olmalı. TÜBİTAK’ın 2023 hedefleri var ama kimse okumuyor. Teknolojiye yeni ürüne geçeceksiniz. Kümelenmenin etkin olması için bir süreç gerekiyor.  Bugünden başlamak lazım…Bir on yıl sonrasını şimdiden konuşmalıyız ve önceden planlama yapmalıyız.  Offset operasyonlarında kurumsallaşma önemli. Bana göre Başbakanlığa bağlı offset müsteşarlığı olmalı” dedi. Offset’in gelişmesi için teknolojik mühendislik şirketlerine destek verilmesi gerektiğine değinen Çelikdoğan,  “Son dönemde uçak alımları yapıyoruz. Ama offset’i buralarda 230 uçakta doğru dürüst göremedik. En azından toplamda 15 milyar dolar ofseti yapabilirdik. Böylesi bir kaynağı kaçırdık. Güney Afrika; offset ile kalkınmış. Biz hala olmalı mı olmamalı mı tartışıyoruz. Bu konuda kamusal reform paketi gerekiyor” dedi.

BİTTİ


+ Benzer Haberler
» Offset, “orkestra şefi”ni arıyor


ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 16.07.2018
  Ticaret 14.07.2018
  Ticaret 13.07.2018
  Ticaret 12.07.2018
  Ticaret 11.07.2018
  Ticaret 10.07.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni