• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  HABERLER  |  GÖRÜNTÜLÜ HABERLER  |  ÖZEL RÖPORTAJ  |  İHALELER  |  FİNANS  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Nazimi Acıkgöz ►KONUK YAZAR
12
14
16
18
11/05/2017 17:05
Türkiye’nin buğday gerçeği

     Toplumumuzun ana gıda maddelerinin başında gelen buğday, tarım ekonomimizin de başrol oyuncularındandır. Özellikle mamullerinden un, makarna, bulgur ve irmiğin dış ticaretimizdeki çarpıcı durumunun, kamuoyunda yeteri kadar bilindiğini söylenemez. Rusya’dan ithal edilen buğdayın, dâhilde işlem rejimi[1] listesinin dışına çıkarılma konusundaki gelişmeleri de göz önünde bulundurduğumuzda, olayın detaylı bir biçimde ele alınmasında yarar görülmüştür.

     Önce şu konuya bir göz atalım: Bir uluslararası gıda strateji araştırma kuruluşu tarafından ana gıda maddelerinin başında gelen buğday, 2020’lere gelindiğinde, talebi düşen tek ürün olacağı tahmin edilmiştir (2005 de 68,5 kg/yıl/kişi olan dünya buğday tüketiminin, 2023 de 66,2 kg/yıl/kişi ye düşüşü; Grafik),  (Açıkgöz 2013[2]). 1960’larda 110 kg/da olan dünya buğday veriminin, 2010’larda 280 kg/da’a çıktığı bilinmektedir.

     Bu rakamın artan nüfus ve iklim değişiklikleri nedeniyle 2050’lere doğru 380 kg/da’a çıkartılması zorunlu görünüyor. Aksi takdirde söz konusu yıllarda, o dönemin nüfusunu doyuracak yıllık üretim beklentisi olan 860 milyon tona ulaşmak, olanak dışı görünüyor. Bu amaçla ülkeler, özellikle birim alandan alınan ürünü artırmak için adeta yarışmaktadırlar. Nitekim Birleşik Krallık 2020’lerde dekara 2 ton verimi hedef olarak belirlemiştir[3]. Aynı ülkede 2015 yılında 1,65 ton/da ile yeni dünya rekoru kırılmıştır.

     Türkiye de 1960’larda 10 milyon hektar olan buğday ekim alanını 7 milyon hektarlara indirirken, üretimini birim alandan sağlanan verimle kapatmıştır. Ülkemizde buğday verimi, 2013 verilerine göre, 315 kg/da ile dünya buğday verim ortalamasının üzerindedir. 2016 yılında Türkiye 7,8 milyon hektar alanda 17,3 milyon ton buğday üretmiştir ki bu miktar hemen hemen ülke buğday tüketimini (17,6 milyon ton) karşılamaktadır.

     O zaman, bazı yıllar 5 milyon tona ulaşan buğday ithalatı ile ilgili kritikler neye dayanmaktadır?
     Türkiye, coğrafi olarak kuzeyinde Rusya, Ukrayna gibi buğday üreticisi ülkelerle, güneyinde Irak, Suriye gibi üretimleri yeterli olmayan, fakat Türkler gibi fazla ekmek tüketen ülkelerin arasında, adeta bir bağlantı noktasında bulunmaktadır. Ve bu durumdan ticari olarak yeterince yararlanmaktadır. Türk un ihracatçıları bu pozisyonu daha da öteye taşıyabilmiş ve örneğin un ihracat yelpazesini, başta Uzak Doğu ve Afrika olmak üzere, 100 ülkeye genişletmiştir.  Böylece 2016 yılı Dünya genelinde 12 milyon tonluk un ticaretinin %30’unu gerçekleştirerek, un ihracatçıları listesinde ilk sırayı almışlardır.

     İhracat kalemlerinde sadece ekmeklik değil, makarnalık, bisküvilik ve diyabetik kategoriler de yer almaktadır. Bu konuda 710 un fabrikası çalışanı, kazancı ile ekonomimize katkı sağlamaktadırlar. Kalan kepek de, yem fabrikaları için ham madde olarak değerlendirilmektedir. Bütün bu avantajlarla, Türk un ihracatçısının dünya pazarındaki rekabet gücü sürdürebilir görünümdedir.

     Makarna da Türkiye’nin buğday ürünlerinden ikinci önemli alanıdır. Kişi başına yıllık 8 kg makarna tüketimi 23 makarna fabrikasınca karşılanmaktadır. Kapasite kullanımı %70 civarında olan bu fabrikalar her yıl iki milyon ton makarna üretmektedirler. Bunun 700 bin ton kadarını, aralarında ABD ve Japonya olmak üzere 144 ülkeye ihraç etmektedir. Her ne kadar makarnalık buğday üretiminde 3,5 milyon tonla dünya üçüncüsü ise de, makarnalık buğday da ithal etmektedir.

     Türkiye’de makarna %100 durum buğdayı ile imal edilir. Afrika’da makarna imalatında ise %30 oranında ekmeklik buğday katılabilmektedir. Bu durumdan yararlanan makarna ihracatçıları 2015 yılından itibaren, dâhilde işleme rejimi çerçevesinde gümrüksüz olarak ithal ettikleri ham madde ile Afrika pazarında etkili olmaya başlamışlardır. Türkiye’nin Makarna ihracatı 750 bin tonlara ulaşmıştır.
     İşlenmiş buğday ürünlerinden bulgur da ihraç kalemleri arasındadır. Başta ABD ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkeye yapılan bulgur ihracatı 37 bin ton civarındadır.

     İşte bu yelpazede buğday çiftçimize ekmeklik, makarnalık, bisküilik, bulgurluk olarak kullanılmak ve Orta Anadolu, Geçit Kuşağı, Sahil Kuşaklarının, kuru ve sulu koşullarında en iyi performans gösterecek yeni genotipler – çeşitler ıslah etmek zorundayız. Mevcut buğday ıslah kadro ve projeleri ile yelpazenin gerektirdiği çeşitleri zamanında yetiştirmemiz olanaksız görünüyor. Yurt dışı materyale ödenecek royaliteler (ıslahçı hakları) vicdanları sızlatmaktadır. Özellikle, onlarca Ziraat Fakültesine sahip Türkiye, acilen, genotip geliştirmede adeta snıfta kalan üniversiteleri devreye sokacak sistem değişikliğine gitmelidir. Bu amaçla, öncelikle Türk tohumculuğunun üst kuruluşları konuyu gündemlerine almalıdırlar.

     [1] Dâhilde İşleme Rejimi, iİhraç edilecek ürünleri üretmek için gerekli olan ve yurt dışından ithal edilen, ithali gümrük vergisine tabi girdilere gümrük muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemidir.
     [2] https://nazimiacikgoz.wordpress.com/2013/09/
     [3] http://blog.milliyet.com.tr/dunya-bugday-verimi-rekora-kosarken/Blog/?BlogNo=531235

Önceki Yazılar :

  Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış

  Yorum Ekle

Ad Soyad :
E-Posta :
Mesaj :
Güvenlik Kodu :


Haberler
  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 13.06.2017 - 10:00

  Türk Telekom ve PTT, Pttcell için 2022’ye kadar anlaştı

  Turkcell’in uygulamaları ‘en çok indirilenler’ listesinde

  Çiçek vardı, bal da olacak

  İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden Kadifekale’ye ’ikinci dalga’

  Başkan Karabağ, mezun olduğu okulun öğrencilerine diplomalarını verdi

  Pasta Yarışması’nda altın madalya Urla’ya geldi

  İftar sofralarında 16 bin Bucalı ağırlanacak

  Karşıyaka Ramazan’a hazır

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 06.06.2017 - 10:30

  KARŞIYAKA 1.ASLİYE HUK UK MAHKEMESİ’NDEN İLAN

  T.C. İZMİR 10. ASLİYE HUK UK MAHKEMESİ’NDEN İLAN

  Benlerdeki renk, boyut, şekil değişikliklerine ve kanamalara dikkat

  Türk kadınları obezitede erkekleri solladı

  ARTIRMA

  EV-ARSA-İCRA

  MATBU-EVRAK-BASIM

  TEMİZLİK

  TEKSTİL-GİYİM-DİKİM

  İLAÇ-TIBBİ MALZEMELER

  MÜTEFERRİK

  ARAÇ KİRALAMA-NAKLİYE-TAŞIMACILIK-SERVİS

  OTO MAKİNE AKSANI VE YEDEKLERİ

  İAŞE

  ELEKTRİK-ELEKTRONİK-SU

  BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

  YAKIT-AKARYAKIT

  HARİTA-PLAN-PROJE

  İNŞAAT

  İNŞAAT

  Gençlerimiz kültür sanattan uzak kaldı

  "Personel alımında nihai aşamaya gelmiş bulunuyoruz"

  Aylık prim ve hizmet belgelerinin bildirim süresi uzatıldı

  Otomobilin ‘babayiğit’i TOBB’da aranıyor

  Allianz Türkiye’den İzmir’e 27 milyon avroluk yatırım

  120 milyar liralık alacak yapılandırıldı

  “Başarı gelmezse istifa ederim”

  Tat Gıda’da grev kararı

  İzmir’de ekmekten sonra gevreğe de zam geliyor

  DocPlanner’a yapılan yatırımlar 46 milyon Euro’ya ulaştı

  ÇEİS, 1 milyon TL’yi mesleki yeterliliğe yatırdı

  Canbay’dan etkili iletişim semineri

  Gür: Zaman kaybına tahammül kalmadı

  İnşaatlarda 6 günlük kalıp işini 2 güne indirdi

  İzmir’e yaz festivalli geliyor

  MÜZİKSEV’de Sultaniyegâh akşam

  Arkas Sanat Merkezi’nde sanat ve eğitim bir arada

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  KIYMETLİ MADENLER PİYASASI

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 26.05.2017
  Ticaret 25.05.2017
  Ticaret 24.05.2017
  Ticaret 23.05.2017
  Ticaret 22.05.2017
  Ticaret 20.05.2017
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    1