• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR İskender Odabaşoğlu ►YANKI
12
14
16
18
05/06/2018 10:42
Raydan çıkıldı, kasalar boşaltıldı...

İskender Odabaşoğlu
iodabasoglu@yahoo.com 

   Türkiye’de iki farklı dönem var: 2002-2008 ve 2008-2018. Türkiye, iyi yönetilemediği için, 2001’de ekonomik krize girdi, 2002’de de seçime gitti. Seçimden başarıyla çıkan R.T. Erdogan oldu.

     AKP hükümeti iyi başlangıç yaptı. İhracat 36 milyar Dolardan 132 milyar Dolara çıktı. İthalat 51 milyardan 201 milyara çıktı ama ara mallar nedeniyle ihracata hız verdi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 70’den yüzde 65’e düşse de, ihracat gelişimi büyümeyi hızlandırınca, bu büyüme kişi başına düşen milli gelire yansıdı.

    Bu dönemde petrol fiyatları yükselmişti. Petrolün varili 2002’de 25 Dolar iken, 2008’de 97 Dolara dayandı. Oysa 1998’de 12 Dolar olan petrolün varil fiyatı 2000’de 28 Dolara çıkınca Türkiye’de hükümet sallanmış ve 2002’de seçime gidilince de koalisyon ortakları baraj altında kalmıştı. (Burada çok ince siyasi hesaplar ve hamleler de var, ama bu yazının konusu değil)

     Kişi başına düşen milli gelir artışı nedeniyle petrolde fiyat artışının piyasaya etkisini vatandaş hissetmedi, aldırış etmedi.
2008 Yılı, dünyanın karşılaştığı bir diğer kriz oldu. Amerika’daki konut kredilerinin ödenmemesi nedeniyle dünyaya yansıyan krizdir. Bunu “mortgage krizi” olarak da adlandırıyoruz. Bu konuya daha önceki yazılarımda değindim.

     Amerika’dan yayılan kriz nedeniyle petrol fiyatı takip eden yılda biraz düşse de 2011-13 döneminde 110 Dolar düzeyinde oldu. Bu ise bu kez Türkiye’yi olumsuz etkiledi.
     2008 Yılından sonra iktidar farklı bir yola girdi. Türkiye’de gelir dağılımı alt gelir grubu aleyhine bozulurken, üst yüzde yirmilik kesim güçlendi. Bunu daha önce de yazdım.

     Peki, bu ne demek?
     Nedeni açık.  Paraların halka doğru değil, belli bir kesine doğru gidiyor olması, demek.
     Hemen örnek vereyim:
     Türkiye, 2002’de seçime giderken, asgari ücret ile 125 Dolar alınabiliyordu. 2008’deki asgari ücretle ise, bu rakam 414 Dolara ulaşmıştı.
     Sonra işler asgari ücretle çalışanlar için iyiye gitmedi.  Bugün için bir Dolar yaklaşık 4 lira 62 kuruş. Yani asgari ücret 350 Dolardan daha az bir para ediyor.
Başlangıçta duble yolların yapımı ile boyanan gözlere, limanların, havaalanı terminallerinin,  rafinerilerin, fabrikaların, kısaca para eden ne varsa elden çıkarılması ile giren para ile boyanan gözlere sürme de çekilmiş oldu.  Hesabı sorulmayacak para ve altına yapılan davetler de ortalığı şenlendirdi.

     Ancak, gelen paranın gittiği yer pek belli olmadı. Özellikle devlet ihalelerinde abartılı fiyatlar ve uzun dönemli taahhütler nedeniyle bazı değil, büyük kaçaklar oldu.
     Onun için, gelir dağılımı daha da bozuldu.
     2008’de petrol fiyatlarının yeniden yükseleceği hesapta yoktu. Onun yerine “balyoz ve Ergenekon  davaları” planı devreye sokuldu. 2010’da başlayan dava ve tutuklama süreci 5 yıl sürdü ama, etkisi çok daha uzun sürüyor, sürecek. Ancak, ülke gündemini uzun süre meşgul etti.

     Özetlersek, Türkiye’de 2002’den 2008’e kadar neredeyse etkin bir ekonomik uygulama sergilenirken, 2008 dünya mali krizi ile birlikte, ihalelerde uçuşan paralar buharlaşmaya başladı. Kentlerin halka ait arazileri tanıdık inşaat şirketlerine paylaştırıldı, hastaneler, limanlar, medya kuruluşları, fabrikalar peşpeşe devletin elinden tanıdıklara geçti.

     Öyle ki, devletin bankaları da kredi vererek, yani bir anlamda para aktararak kendi kasalarını boşalttılar. Daha neler neler’
     Dünya piyasasında rekabette olan özel sektör kesimi, yoldan çıkan ekonomide yalnız kaldı, kendi sorununu aşmaya çabalıyor.

     25 Haziran sabahı hiçbir şey eskisi gibi olmayacak…

Önceki Yazılar :
Haberler
  İhracat işlemlerinde ‘elektronik’ dönem

  Maxion İnci’den 5’inci jant fabrikası

  Hayvanlığın kurtuluş mera hayvancılığında

  Zeynep Aslı Köstepen’den anaokulu öğrencilerine Uluslararası Başarı Sertifikası

  İzmir’in girişimci gençlerine İZKA’dan büyük destek

  Yeni İstanbul Havalimanı satışa mı çıkıyor?

  SOCAR Türkiye ve İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün ‘Dersimiz: Girişimcilik’ projesinin ilk dönemi tamamlandı

  Palandöken, “119 meslek keybolmak üzere”

  Yunanistan’dan yeni vergi

  BELGEM’de yaz dönemi kursları başlıyor

  Sağlık turizminde İzmir ve Ege’nin geleceği parlak

  İzmir’in boyozu ‘global marka’ olma yolunda

  “10 günde 18 bin 500 ton atık çıkarıldı”

  Elektrik piyasasında küresel işlem değeri 256,3 milyar $

  Zorlu Kıvılcımlar Hareketi, gönüllülük haftasında geleceğe ışık yaktı

  Arkas’ta sporun temposu yükseliyor

  Başkan Gürbüz, Yeni Foça esnafı ile toplantı yaptı

  Batur, Konak’ı iftar sofrasında buluşturdu

  Çocuklar tertemiz bir dünyayı çizdi

  Albaraka Türk, API’lerini kullanıma açtı

  Brisa, ihracat ciro hedefinde artış belirledi

  BİM, sermayesini bedelsiz olarak 607.2 milyon liraya yükseltme kararı aldı

  Petrol İş’ten Gübretaş’a grev kararı

  Şubat ve Mart ayı çiğ süt destek ödemeleri başlıyor

  “Esnaf ve çiftçinin elektrik fiyatlarında indirim şart”

  Ankara Kalkınma Ajansı ‘Gençler için Sosyal Girişimcilik Programı Yarı Finali’

  Ege Fren, EBSO’nun 100 sanayi devi sıralamasında 9 sıra yükseldi

  Perakendeyi kahve köpürtecek

  Michelin yılın ilk çeyreğinde 5.8 milyar euro net satış gerçekleştirdi

  Alfemo, 2019’un ilk çeyreğinde yüzde 26 büyüdü

  “Sıfır Karbon Noktası” hayata geçiyor

  Başkan Kılıç: Atıl değil, işlevsel projeler üreteceğiz

  Narlıdere’de gaziler ve şehit aileleri iftarda buluştu

  Gaziemir’de ‘kadın emeği’ sergisi

  Bayraklı’da binler iftar sofralarında buluşuyor

  Bilim Şenliği başladı

  Kentsel dönüşüm için çalışmalar başladı

  Karşıyaka’da vezneler haftasonu açık olacak

  WannaCry’ı unutmayalım!

  KOBİ’ler bulut yedekleme ile para ve zaman kazanıyor

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

  Döviz / Altın

  24 Mayıs 2019 Tarihli ve 30783 Sayılı Resmi Gazete

  23 Mayıs 2019 Tarihli ve 30782 Sayılı Resmi Gazete 1. Mükerrer

  Karayollarında Durum

  Bakan Pekcan, OECD Bakanlar Konseyi toplantısına katıldı

  Yüksek rekolte fındıkta fiyatı düşürecek

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.05.2019
  Ticaret 24.05.2019
  Ticaret 23.05.2019
  Ticaret 22.05.2019
  Ticaret 21.05.2019
  Ticaret 20.05.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni