• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Hulusi Berik ►GİRİŞİM & İNOVASYON
12
14
16
18
10/11/2017 17:42
Blockchain

     Uzun bir süredir kripto para hakkında yazıyorum. Bunun alt yapısının da Blockchain olduğunu biliyoruz ama bu kripto paraların inmesi çıkması son dönemin çok popüler haberi olunca esas itibariyle bu işin temeli olan Blok zinciri nediri biraz ıskaladık. Kişisel olarak tanışıklığımda olan ve bence bu konuda Türkiye'de Blok zincirini en iyi bilen ve uygulayan kişiler olan Cemil Şinasi Türün ve Onur Kılıç'la uzun bir sohbet yaptık ve aşağıdaki yazı doğdu. Her ikisine de ayırdıkları zaman ve açıklamaları için çok teşekkür ederim.
     Blockchain teknolojisi dağınık haldeki birden fazla noktanın birbirleri ile mutabakat halinde veri işleme ve veri depolamayabilme problemine bulunmuş bir çözümdür.
     Türk Lirası, Ruble, Hisse senedi, gibi kıymetlerin çok büyük çoğunluğu zaten dijital haldedir. Bu para birimlerinin değer bulması bunların saklama ve transfer işlemlerinin güvenilir üçüncü partiler sayesinde olur. Politik ve mimari merkeziyetçilik gerektirir. Bu merkezi güvenilir yapılar olmadan digital bir içeriğin çoklanıp ya da kopyalanıp kullanılmamasının güvencesi yoktur. Bunun yanında kağıt paranın başarısının ve yaygın olmasının altında kopyalanma zorluğunun çok düşük bir maliyet ile arttırılması becerisi yatar.

     Blockchainler kamusal veri işleme ve veri saklama protokolleridir. Geleneksel server-client topolojisi ile değil peer-to-peer topoloji ile işler. İsteyen herkes ethereum, waves veya bitcoin gibi açık kaynak programları indirerek o blockchainin networküne dahil olabilir.
     Bir blockchain networküne dahil olan bir kimse networkdeki diğer kişilerden o blockchain üzerinde başlangıçtan itibaren yapılmış tüm işlemleri kendi makinasında bulundurur. Yani o network içerisindeki her oyuncuda birebir aynı veriler bulunur. Netwok içerisinde yeni işlemler yapıldıkça bu işlemler öncekilerinin üzerine dahil edilir. Her oyuncuda birebir aynı verilerin bulunması oyuncuların üçkağıt yapmalarını yani geçersiz işlem yapmalarının önüne geçer. Tüm oyuncular arasında veri mutabakatı söz konusudur. Anlaşılacağı gibi geleneksel güvenilir üçüncü partilerin görevi P2P network protokolüne yedirilmiştir. Kendime ait olmayan bir miktar bitcoin harcamam için networkteki oyuncuların büyük çoğunluğunun makinalarındaki blockchain verilerini değiştirmem gerekir ki bu imkansız olmamakla birlikte pratikte uygulanabilir değildir. (Büyük ihtimalle toplam bitcoin değerinden daha fazla harcama yapmam gerekecektir. Yaptığımı varsayarsak da bitcoinlerin artık değeri kalmayacağını öngörebiliriz.)

     Blokchain birbirine zincirlenmiş başı ve sonu olan bir bloklar zinciridir. Blokların içerisinde oyuncuların yaptığı işlemler bulunur. Bloklar o network'ün kalp atışları gibidir. Örneğin bu kalp atışı periyodu ortalama olarak bitcoinde 10 dakika, ethereumda 15 saniye dolaylarındadır. Her yeni blok networke dahil olan tüm oyuncular tarafından kendi makinalarındaki blokchain veri tabanına doğrululuğu ve geçerliliği kabul edildikten sonra zincirin son halkası olarak eklenir. Blokları oluşturan oyunculara miner adı verilir ve bu oyuncular networkün güvenliğini ve devamlılığını blok oluşturmak sureti ile sağladıkları için  hem blok içerisine yerleştirdikleri işlemlerden komisyon alırlar hem de o blockchainin içsel cryptocurrency'si ile algoritmik olarak ödüllendirilirler. Blockchaindeki para arzı yaratma fonksiyonu networkün veri güvenliğini sağlama teşviki ile doğrudan bağlıdır.

    Blockchain üzerinde yer alan bir kıymetin kendisi ile o kıymeti transfer edebilen ve değerlendirebilen varlık, her zaman birbirine olarak bağlı durumdadır.
Bitcoin programının/protokolünün kullanım alanı sadece bitcoin transfer etmekle kısıtlı iken yeni nesil blockchainler bundan çok daha fazlasını sunmaktadır. Örneğin, ethereum, üzerine program konuşlandırılabilen bir blockchaindir. Zaten ethereum bir blockchainden ziyade küresel bilgisayar olarak anılır. Ethereum üzerine bir basit bir hesap makinası konuşlandırabileceğimiz gibi daha kompleks uygulamalar için de kullanabiliriz. Örneğin nüfüs cüzdanları bugün pasif varlıklardır ancak blockchain üzerindeki bir kimlik objesi nüfüs cüzdanı üzerindeki parametreleri taşımanın yanısıra blockchain üzerindeki diğer uygulamalar ile etkileşmenizi sağlayabilir.

    Blockchain üzerine yazılan programlar yani iş mantıkları ve modelleri tıpkı geleneksel şirket müşteri iş modeline alternatif bir model sunmaktadır. Bu programlar genellikle protokol adı ile anılır ve geliştirilen protokoller içerisinde hizmet sunanlar ve hizmet satın alanlar arada güvenilir parti olmaksızın karşı karşıya gelir. Bu nedenle blockchain kullanan uygulama veya protokollere kooperatif gözü ile bakılmalıdır. Blockchain ile nasıl ne yapmalıyız kafa karışıklığının en önemli nedenlerinden biri kooperatif gözü ile bakamamaktan kaynaklanır.
     Örneğin Gayrı-merkezi işleyen bir VPN protokolü düşünelim. Bu protokole göre isteyen herhangi bir servis sağlayıcı kendi bantgenişliğini hizmet olarak VPN hizmetinden faydalanmak isteyen bir başka kullanıcıya kullandığın kadar öde metodu ile satabilir. Alıcının ve satıcının birbirlerini tanımaları gerekmez ve alıcı protokol dahilinde yer alan sunucuların fiyat ve performans verilerini değerledirerek kendine en uygun sunucuyu tercih edebilir.

     Şatış işlemi dolar ya da ruble ile değil o protokolün kendi değer birimi ile gerçekleşir. Protokollerin kendi içerisinde bulundurduğu değer birimine genelde token adı verilir. Ve tokenlar blockchain üzerinde yer alır, transfer işlemleri blockchain üzerinden yapılır. Ethereum üzerinde yer alan harici değerlerin ethereumun içsel değeri etherlerden daha büyük olması beklenen doğal bir sonuçtur. Protokolün geliştiricileri işin başında projelerine fon bulabilmek adına bu tokenları halka arz ederler. Projenin başarı ile hayata geçeceğine inanan kişiler ve organizasyonlar bu tokenları kullanırlar. Önemli olan nokta bu tokenların miktarının hep sabit kalacak olmasıdır, bu da demektir ki başarı ile hayata geçen bir protokol projesine talep fazla olacak ve bu protokolden yararlanmak isteyen kullanıcıların token elde etmesi gerekecektir, böylece tokenların pazar değeri artacaktır. Bu günlerde çok konuşulan ICO (Initial coin offering - Baştan halka arz) mekanizması kabaca bu şekildedir. GSM protokolünü geliştirenler baştan yalnızca 1.000.000 kontör arz etmiş olsalardı ve GSM içindeki tüm iletişim alışverişini bu kontörler ile sınırlamış olasalardı bugün 1 kontör değerinin ne kadar yüksek olacağını tahmin edebilirsiniz.
     Geçen haftaki yazımda taraftarı olduğum Karşıyaka Spor Kılübü hakkında kuruluş tarihini sehven 1 Kasım yerine 1 Aralık yazmışım. Okuyucularımızın anlayışına sığınıyorum.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Sodexo Avantaj ve Ödüllendirme Hizmetleri’nin yeni özelliği Mobil Ödeme, Sodexo’lular ile buluşuyor

  Lenovo Yoga 730 sonbaharın yıldızı olacak

  Bornova doğa ve köy turizmi projeleriyle gelişiyor

  ‘Blockchain ve yapay zeka geleceği inşa edecek’

  BORNOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BORNOVA BELEDİYESİ SOSYAL VE İKTİSADİ İŞLETMESİ TAŞINMAZ MAL KİRALAMA İLANI

  GAZİEMİR BELEDİYESİ’NDEN TAŞINMAZ SATIŞ İHALE İLANI

  İHALEYE SON TEKLİF VERME TARİHİ ve SAAT ► 06.11.2018 - 15:00

  İHALEYE SON TEKLİF VERME TARİHİ ve SAAT ► 07.11.2018 - 15:00

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 12.11.2018 - 14:30

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 12.11.2018 - 15:00

  İHALEYE SON TEKLİF VERME TARİHİ ve SAAT ► 02.11.2018 - 15:00

  İhale Özetleri

  18 Ekim 2018 Tarihli ve 30569 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  T.C. FOÇA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NDEN İLAN

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 12.11.2018 - 10:30

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 09.11.2018 - 11:00

  T.C. İZMİR 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  İHALEYE SON TEKLİF VERME TARİHİ ve SAAT ► 01.11.2018 - 15:00

  Ayakkabı ve hazır giyimde ‘Fuar İzmir’ modası

  Kısa vadeli dış borç stoku 114,3 milyar dolar

  Yabancı turistlerin kartlı ödemeleri katlandı

  Noterler 1 doları 5 TL’ye sabitledi

  Perakende satış hacminde %1,3 artış

  Çin ile Almanya arasındaki yatırımlar 40 milyar doları aşıyor

  TARKEM TARİHİ KEMERALTI İNŞAAT YATIRIM TİCARET ANONİM ŞİRKETİ YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞI’NDAN DUYURU

  Volt Motor’dan kompresör sektörüne özel motor

  İHALEYE SON TEKLİF VERME TARİHİ ve SAAT ► 31.10.2018 - 15:00

  “Kadın girişimciliğinde çok mesafe aldık”

  Huriye Serter, “Ekonomi kadınlarla güçlenecek”

  Türkiye’nin gençlik STK’ları bir çatıda buluştu

  “Aşı ile her yıl 3 milyon çocuğun ölümü engellenmekte”

  En’lerin projesi İzka Port

  Vestel ve Regal’e 4 Kristal Elma

  2018 İzmir Güz Trofesi Turgut Ayker Kupası ile başladı

  Noterlerden Hazine’ye büyük katkı

  İGC’den Tire Süt Kooperatifi’ne ziyaret

  Mobilya ve ev dekorasyon sektörüne 1 milyar TL’lik yatırım

  Gastronomi festivali göçle kapılarını açacak

  Her üç kamu çalışanından biri kiracı

  Gaziemir’in geleceğine dev bütçe

  Bornovalı muhtarlardan Başkan Atila’ya “ortak akıl” teşekkürü

  Makro değil mikro sanayi dönemi

  VakıfBank’tan mobilde tek tıkla güvenle ödeme

  Türkiye Finans’tan avantajlı leasıng paketi

  AXA 10. kez dünyanın en değerli sigorta markası

  Akdeniz ülkeleri İzmir’de buluştu

  Bucalı sanatseverlere muhteşem konser

  10. yıla özel

  Dalyan 4. kez Aşk’a çağırıyor

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 18.10.2018
  Ticaret 17.10.2018
  Ticaret 16.10.2018
  Ticaret 15.10.2018
  Ticaret 13.10.2018
  Ticaret 12.10.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni