• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Fatih Çil ►SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK
12
14
16
18
20/02/2019 15:00
Göbeklitepe - Tarım Devrimi - Kaynak Laneti

     2019 yılı Göbeklitepe yılı ilan edildi. Buraya, konuya geri dönmek üzere bir mim koyup hemen son günlerin en önemli tartışma konusu olan domates, biber, salatalık fiyatlarının artışına biz de ucundan girelim ki gündemi kaçırmış olmayalım.

     Meraklıları bilir.. Domates, biber, salatalık da dâhil tarım deyince çıkarımlarına katılmasanız bile hatırlanılması lazım gelen önemli isimler vardır. Bunlardan biri “tarım devrimi” teriminin isim babası ve entelektüel kesimleri derinden etkileyen  “Kendini Yaratan İnsan” kitabının yazarı Gordon Childe, bir diğeri 2 milyon kopyadan fazla satan Pulitzer ödüllü “Tüfek, mikrop, çelik ” kitabının yazarı, “İnsan buğdayı değil buğday insanı evcilleştirdi”  diyerek konuyu  “paralel bir evrene” taşıyan Sapiens’in müellefi  Yuval Noah Harari’nin de hocası olan  Prof. Jared  Diamond’ur.

Niçin?
     Kabaca Childe ve Diamond’a göre insanlık, bugün geldiği medeni seviyeye; Anadolu topraklarında yaşanan at, sığır, domuz, koyun, keçi gibi hayvanlar ile buğday, arpa, nohut, bezelye gibi proteini bol yararlı bitkilerin evcilleştirilip, yetiştirilmesi daha da kritiği depolanabilmesine yol açarak yazının da icadına zemin hazırlayan tarım devrimi nedeniyle gelmiştir.

     O zamanlarda avcı toplayıcı olan insanoğlu bu devrimle daha çabuk doymuş, ortaya çıkan artı ürünle vücut bulan işbölümü ve teknolojinin ivme verdiği medeniyet,  önce Anadolu’da ve sonra bilgi, ürün ve hayvanların yayılmasıyla dünyanın diğer bölgelerinde kendini tekrarlayıp, gelişmesine devam etmiştir. Tabiri caizse  bugün Ay’a giden roketin motorları o gün Anadolu’da evcilleştirilen öküzün çektiği sabanın peşinden tarlalara atılan buğday ile ateşlenmiştir.

     Bu kurama göre türlerin kökenine inmeden kestirmeden bizdeki domates, biber, salatalık olayına seri bir şekilde dönersek, ucuz fiyat için avcılığa oradan da toplayıcılığa başlarsak ya da bu ürünleri pahalı yemeye devam edersek yüksek amaçlar için ayıracağımız vaktimizi, enerjimizi ve paramızı doymaya harcayacağımızdan dolayı sermayesi bilgi ve hayal gücü olan yeni çağa doğru “nitel” bir sıçrama gerçekleştiremeyeceğimiz aşikârdır.

     Buradan tekrar mim koyduğumuz yere yani Göbeklitepe’ye dönersek bu keşif bazı bilim insanlarına göre, medeniyet gelişim kuramına yeni bir açı getirmekte Childe ve Diamond’un söylediklerinin ana fikrini hükümsüz kılarken insanlık tarihinin yeniden yazılmasını emretmektedir.

     Uzun vadenin bir ay olup bırakın ayın adamı olmayı günün adamı olmanın bile pek zor olduğu memleketimizde bu keşifle  “İlerlemeci tarih tezi” yerle bir olur mu veya update edilir mi, türünden sorular hiç şüphesiz  bilim insanlarına bırakılması gereken derin konudur  fakat bir nokta var ki hepimiz için çok ama çok açıktır.  O da Anadolu topraklarının tarım olmadan bile, “ hüda-i nabit” ile atalarımıza medeniyetin kapılarını açabilecek verimlilikte bir “doğal sera” olduğu gerçeğidir.

     İşte tam bu aşamada  tavuk- yumurta; yumurta-tavuk (medeniyet-din; din- medeniyet ) gibi derin ve yazının sınırlarını aşan sorulara girmeden  sorulması gereken daha “basit” sorular vardır.

     Türkiye’nin yıllık domates üretimi 13 milyon, biber üretimi 2.5 milyon, salatalık üretimini 1 milyon 350 bin tondur.  Nasıl olmuştur da güneşi az, toprağı taşıma, kaynakları kıt olup anılan tarım devrimi ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan küçücük Hollanda,  sırasıyla sadece 175, 78 ve 16 km2lik alanlarda bu ürünlerin tamamını üretebilir hale gelmiştir? Ne olmuştur da Hollanda, 25 milyar eurosu  reexport (transit) olmak üzere 92 milyar euroluk tarım ürünü, 10 milyar euroluk gıda makinesi ihracatı yaparken, 783,500 km2 yüzölçümü  ile bu ülkenin neredeyse 20 katı büyüklüğünde olması bir yana tarıma ve tarihe nüfus kâğıdını veren Türkiye sadece 16-17 milyar dolarda kalmıştır?

     Güneşi, iklimi, suyu, toprağı, gübreyi, enerjiyi,  işbölümünü marjinalleştiren Hollanda’da yepyeni bir tarım devrimi yapıldı ya da teşbihte hata olmaz yoksa biz “Dutch Disease” bir başka ifade ile Hollanda Hastalığı’na yakalanıp bir kaynak lanetine mi uğradık da haberimiz yoktur?

     Evet, tarih bundan sonra nasıl yazılacaktır bilemiyoruz ama Göbekli tepe’den bütün dünyanın yepyeni bir ders çıkaracağı kesindir. Ancak bizim çıkarmamız gereken “dersler” çok daha başka ve çeşitli olmalıdır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  “Güçlü sigorta kalkınmanın anahtarıdır”

  Brexit, İngiliz zincir mağazalarını olumsuz etkiledi

  Emekli ikramiyeleri 31 Mayıs’ta ödenecek

  Palandöken, “Bayramda internet alışverişlerine dikkat”

  Maden sahalarında artış sürecek

  IMF: Çin’e gümrük vergisinin maliyetini ABD üstleniyor

  EFD Başkanı Vurucu: “İvme Finansman Paketi’nin hedefi doğru”

  Norm Cıvata, EBSO 100 listesinde 13. sırada

  Türkiye Uluslararası Yönetim Asistanları Derneği kuruldu

  Ambalajın devine uluslararası ödül

  TEB’den ‘Eczane Destek Paketi’

  ÖTV artışı öncesi son ‘Koş Koş’ fırsatı

  Yaşam alanlarına dair ilham veren fikirler Koçtaş ‘Yaşayan Evler’ dergisinde

  İnci Holding 23 yılda 90 bin fidana can verdi

  Salihli’ye Gümrük Müdürlüğü

  “Amacımız Ankara’yı sosyokent yapmak”

  Akkuyu Nükleer Mersin Toplum Bilgilendirme Merkezi’nin etkinliklerine 100 bin kişi katıldı

  Cittaslow Türkiye ‘Soyer’le devam’ dedi

  “Atatürk Destanı” ayakta alkışlandı

  Barcelona’da İzmir Amerikan Koleji rüzgarı

  22. şampiyonluğa Turkcell’den 22GB internet

  2 bin 70 dolara denizaltı taksi

  TKYD, Ankara’da temaslarda bulundu

  Lenovo, akıllı dönüşüm ile rekor düzeyde gelir elde etti

  Hitachi Vantara ve Gantek Teknoloji’den stratejik işbirliği

  Türkiye’de görme engellilerin iki gözü rehber köpekler olacak

  Bornova Belediyesi’nden yeni arıcılara tam destek

  Bornova Belediyesi’nden vatandaşa vergi kolaylığı

  İp canbazları 40 yıl aradan sonra Torbalı’daydı

  Güven krizi kuruluşlara zararlar veriyor

  Acer, yeni Nitro 5 ve Swift 3 dizüstü bilgisayar modellerini duyurdu

  T.C. FOÇA İCRA DAİRESİ 2018/281 TLMT. TAŞINMAZIN AÇIK ARTIRMA İLANI

  OTOBÜS KİRALAMA HİZMET ALIMI İŞİ

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

  25 Mayıs 2019 Tarihli ve 30784 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  İhracat işlemlerinde ‘elektronik’ dönem

  Maxion İnci’den 5’inci jant fabrikası

  Hayvanlığın kurtuluş mera hayvancılığında

  Zeynep Aslı Köstepen’den anaokulu öğrencilerine Uluslararası Başarı Sertifikası

  İzmir’in girişimci gençlerine İZKA’dan büyük destek

  Yeni İstanbul Havalimanı satışa mı çıkıyor?

  SOCAR Türkiye ve İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün ‘Dersimiz: Girişimcilik’ projesinin ilk dönemi tamamlandı

  Palandöken, “119 meslek keybolmak üzere”

  Yunanistan’dan yeni vergi

  BELGEM’de yaz dönemi kursları başlıyor

  Sağlık turizminde İzmir ve Ege’nin geleceği parlak

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.05.2019
  Ticaret 24.05.2019
  Ticaret 23.05.2019
  Ticaret 22.05.2019
  Ticaret 21.05.2019
  Ticaret 20.05.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni