• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Fatih Çil ►SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK
12
14
16
18
20/02/2019 15:00
Göbeklitepe - Tarım Devrimi - Kaynak Laneti

     2019 yılı Göbeklitepe yılı ilan edildi. Buraya, konuya geri dönmek üzere bir mim koyup hemen son günlerin en önemli tartışma konusu olan domates, biber, salatalık fiyatlarının artışına biz de ucundan girelim ki gündemi kaçırmış olmayalım.

     Meraklıları bilir.. Domates, biber, salatalık da dâhil tarım deyince çıkarımlarına katılmasanız bile hatırlanılması lazım gelen önemli isimler vardır. Bunlardan biri “tarım devrimi” teriminin isim babası ve entelektüel kesimleri derinden etkileyen  “Kendini Yaratan İnsan” kitabının yazarı Gordon Childe, bir diğeri 2 milyon kopyadan fazla satan Pulitzer ödüllü “Tüfek, mikrop, çelik ” kitabının yazarı, “İnsan buğdayı değil buğday insanı evcilleştirdi”  diyerek konuyu  “paralel bir evrene” taşıyan Sapiens’in müellefi  Yuval Noah Harari’nin de hocası olan  Prof. Jared  Diamond’ur.

Niçin?
     Kabaca Childe ve Diamond’a göre insanlık, bugün geldiği medeni seviyeye; Anadolu topraklarında yaşanan at, sığır, domuz, koyun, keçi gibi hayvanlar ile buğday, arpa, nohut, bezelye gibi proteini bol yararlı bitkilerin evcilleştirilip, yetiştirilmesi daha da kritiği depolanabilmesine yol açarak yazının da icadına zemin hazırlayan tarım devrimi nedeniyle gelmiştir.

     O zamanlarda avcı toplayıcı olan insanoğlu bu devrimle daha çabuk doymuş, ortaya çıkan artı ürünle vücut bulan işbölümü ve teknolojinin ivme verdiği medeniyet,  önce Anadolu’da ve sonra bilgi, ürün ve hayvanların yayılmasıyla dünyanın diğer bölgelerinde kendini tekrarlayıp, gelişmesine devam etmiştir. Tabiri caizse  bugün Ay’a giden roketin motorları o gün Anadolu’da evcilleştirilen öküzün çektiği sabanın peşinden tarlalara atılan buğday ile ateşlenmiştir.

     Bu kurama göre türlerin kökenine inmeden kestirmeden bizdeki domates, biber, salatalık olayına seri bir şekilde dönersek, ucuz fiyat için avcılığa oradan da toplayıcılığa başlarsak ya da bu ürünleri pahalı yemeye devam edersek yüksek amaçlar için ayıracağımız vaktimizi, enerjimizi ve paramızı doymaya harcayacağımızdan dolayı sermayesi bilgi ve hayal gücü olan yeni çağa doğru “nitel” bir sıçrama gerçekleştiremeyeceğimiz aşikârdır.

     Buradan tekrar mim koyduğumuz yere yani Göbeklitepe’ye dönersek bu keşif bazı bilim insanlarına göre, medeniyet gelişim kuramına yeni bir açı getirmekte Childe ve Diamond’un söylediklerinin ana fikrini hükümsüz kılarken insanlık tarihinin yeniden yazılmasını emretmektedir.

     Uzun vadenin bir ay olup bırakın ayın adamı olmayı günün adamı olmanın bile pek zor olduğu memleketimizde bu keşifle  “İlerlemeci tarih tezi” yerle bir olur mu veya update edilir mi, türünden sorular hiç şüphesiz  bilim insanlarına bırakılması gereken derin konudur  fakat bir nokta var ki hepimiz için çok ama çok açıktır.  O da Anadolu topraklarının tarım olmadan bile, “ hüda-i nabit” ile atalarımıza medeniyetin kapılarını açabilecek verimlilikte bir “doğal sera” olduğu gerçeğidir.

     İşte tam bu aşamada  tavuk- yumurta; yumurta-tavuk (medeniyet-din; din- medeniyet ) gibi derin ve yazının sınırlarını aşan sorulara girmeden  sorulması gereken daha “basit” sorular vardır.

     Türkiye’nin yıllık domates üretimi 13 milyon, biber üretimi 2.5 milyon, salatalık üretimini 1 milyon 350 bin tondur.  Nasıl olmuştur da güneşi az, toprağı taşıma, kaynakları kıt olup anılan tarım devrimi ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan küçücük Hollanda,  sırasıyla sadece 175, 78 ve 16 km2lik alanlarda bu ürünlerin tamamını üretebilir hale gelmiştir? Ne olmuştur da Hollanda, 25 milyar eurosu  reexport (transit) olmak üzere 92 milyar euroluk tarım ürünü, 10 milyar euroluk gıda makinesi ihracatı yaparken, 783,500 km2 yüzölçümü  ile bu ülkenin neredeyse 20 katı büyüklüğünde olması bir yana tarıma ve tarihe nüfus kâğıdını veren Türkiye sadece 16-17 milyar dolarda kalmıştır?

     Güneşi, iklimi, suyu, toprağı, gübreyi, enerjiyi,  işbölümünü marjinalleştiren Hollanda’da yepyeni bir tarım devrimi yapıldı ya da teşbihte hata olmaz yoksa biz “Dutch Disease” bir başka ifade ile Hollanda Hastalığı’na yakalanıp bir kaynak lanetine mi uğradık da haberimiz yoktur?

     Evet, tarih bundan sonra nasıl yazılacaktır bilemiyoruz ama Göbekli tepe’den bütün dünyanın yepyeni bir ders çıkaracağı kesindir. Ancak bizim çıkarmamız gereken “dersler” çok daha başka ve çeşitli olmalıdır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  “SGK tarafından karşılanan yurtiçi ilaç sayısı 8.564’e ulaştı”

  TEİS: Eczacılara yapılan “maske”li tacizi kınıyoruz

  05 Nisan 2020 Tarihli ve 31090 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Palandöken, “Destekler tüm esnaf düşünülerek devam etmeli”

  Küresel GSYH 2020 yılında yüzde 0,5 büyüyecek

  “Koronavirüs tedavisinde kullanılan ilacı geri ödeme listesine aldık”

  COVID-19 perakende tüketicilerini online ticarete taşıdı

  “Üreticilerimizin borçları uygulanan zamlar nedeniyle ödenemez duruma geldi”

  “Sektörümüzün sürdürülebilirliği için desteğe ihtiyaç var”

  Kriz döneminde finansal yönetim tavsiyeleri

  Korona eve kapattı, kart harcamaları bir haftada % 31 düştü

  İnşaat malzemeleri sanayi üretimi 15 ay sonra ilk kez ocak ayında arttı

  Küresel gıda fiyatları Mart ayında düştü

  Dev plazalar yemek masalarına, salon sehpalarına sığdı

  Konak Belediyesi maske üretimine başladı

  Türkiye ham çelik ihracatı yüzde 8,9 azaldı

  Bayraklı’da 3 koldan dezenfeksiyon

  "İptal etme, Ertele"

  04 Nisan 2020 Tarihli ve 31089 Sayılı Resmi Gazete

  Enflasyon yüzde 11,86

  EİB’ten Mart’ta 1 milyar 95 milyon dolarlık ihracat

  11. İstişare kurulu, bakan pekcan başkanlığında koronavirüs gündemiyle yapıldı

  Küresel ilaç sektörü 1,5 trilyon dolara koşuyor

  Döviz / Altın

  Elektrik ve doğalgaz sayaç okumalarına düzenleme

  Kuru fasulye, mısır ve patatesle rekabet edemiyor

  2019’da taşınmaz satanlar dikkat

  Akbank’tan Türkiye ekonomisine 560 milyon Dolar’lık taze kaynak

  Denizcilik sektöründe ek tedbirler uygulanıyor

  Türkiye Perakendeciler Federasyonu tüketicileri alışveriş saatleri konusunda uyardı

  “Sağlık çalışanlarına var gücümüzle destek oluyoruz”

  Okullar kapandı kantinciler destek bekliyor

  Gürer: “EPKD’nin fatura kararı hayal kırıklığı yaşattı”

  Borsalarda Alım-Satım

  İnci Holding’den sağlık çalışanlarına maske desteği

  Memurlarla internet üzerinden sözleşme

  Pırlanta Merkezleri’nde uzaktan eğitim dönemi başlıyor

  PTT’den dağıtılan sosyal yardımlar evlere teslim edilecek

  Çeşme Belediyesi’nden psikolojik destek hizmeti

  Buğday katma değerli olarak ihraç ediliyor

  “Evde kal” günlerinde ambalaj atıkları evlerde ayrı biriktirilmeli

  İzmir’de Mart ayı su tüketimi geçen yıla oranla arttı

  Menemen Belediyesi’nden minibüs ve otobüs esnafına destek

  İzmir’de psikolojik destek hattı devrede

  1500 aileye erzak yardımı

  Uluslararası bankalardan ülker bisküvi’ye 455 milyon dolarlık kredi

  Karşıyaka Belediyesi iki konukevini sağlık çalışanlarına tahsis etti

  Rotary’den korona’ya karşı “Birlikte Durduracağız” programı

  Sabancı holding sanayi grup başkanı cevdet alemdar oldu

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 06.04.2020
  Ticaret 03.04.2020
  Ticaret 02.04.2020
  Ticaret 01.04.2020
  Ticaret 31.03.2020
  Ticaret 30.03.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni