• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Fatih Çil ►SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK
12
14
16
18
20/02/2019 15:00
Göbeklitepe - Tarım Devrimi - Kaynak Laneti

     2019 yılı Göbeklitepe yılı ilan edildi. Buraya, konuya geri dönmek üzere bir mim koyup hemen son günlerin en önemli tartışma konusu olan domates, biber, salatalık fiyatlarının artışına biz de ucundan girelim ki gündemi kaçırmış olmayalım.

     Meraklıları bilir.. Domates, biber, salatalık da dâhil tarım deyince çıkarımlarına katılmasanız bile hatırlanılması lazım gelen önemli isimler vardır. Bunlardan biri “tarım devrimi” teriminin isim babası ve entelektüel kesimleri derinden etkileyen  “Kendini Yaratan İnsan” kitabının yazarı Gordon Childe, bir diğeri 2 milyon kopyadan fazla satan Pulitzer ödüllü “Tüfek, mikrop, çelik ” kitabının yazarı, “İnsan buğdayı değil buğday insanı evcilleştirdi”  diyerek konuyu  “paralel bir evrene” taşıyan Sapiens’in müellefi  Yuval Noah Harari’nin de hocası olan  Prof. Jared  Diamond’ur.

Niçin?
     Kabaca Childe ve Diamond’a göre insanlık, bugün geldiği medeni seviyeye; Anadolu topraklarında yaşanan at, sığır, domuz, koyun, keçi gibi hayvanlar ile buğday, arpa, nohut, bezelye gibi proteini bol yararlı bitkilerin evcilleştirilip, yetiştirilmesi daha da kritiği depolanabilmesine yol açarak yazının da icadına zemin hazırlayan tarım devrimi nedeniyle gelmiştir.

     O zamanlarda avcı toplayıcı olan insanoğlu bu devrimle daha çabuk doymuş, ortaya çıkan artı ürünle vücut bulan işbölümü ve teknolojinin ivme verdiği medeniyet,  önce Anadolu’da ve sonra bilgi, ürün ve hayvanların yayılmasıyla dünyanın diğer bölgelerinde kendini tekrarlayıp, gelişmesine devam etmiştir. Tabiri caizse  bugün Ay’a giden roketin motorları o gün Anadolu’da evcilleştirilen öküzün çektiği sabanın peşinden tarlalara atılan buğday ile ateşlenmiştir.

     Bu kurama göre türlerin kökenine inmeden kestirmeden bizdeki domates, biber, salatalık olayına seri bir şekilde dönersek, ucuz fiyat için avcılığa oradan da toplayıcılığa başlarsak ya da bu ürünleri pahalı yemeye devam edersek yüksek amaçlar için ayıracağımız vaktimizi, enerjimizi ve paramızı doymaya harcayacağımızdan dolayı sermayesi bilgi ve hayal gücü olan yeni çağa doğru “nitel” bir sıçrama gerçekleştiremeyeceğimiz aşikârdır.

     Buradan tekrar mim koyduğumuz yere yani Göbeklitepe’ye dönersek bu keşif bazı bilim insanlarına göre, medeniyet gelişim kuramına yeni bir açı getirmekte Childe ve Diamond’un söylediklerinin ana fikrini hükümsüz kılarken insanlık tarihinin yeniden yazılmasını emretmektedir.

     Uzun vadenin bir ay olup bırakın ayın adamı olmayı günün adamı olmanın bile pek zor olduğu memleketimizde bu keşifle  “İlerlemeci tarih tezi” yerle bir olur mu veya update edilir mi, türünden sorular hiç şüphesiz  bilim insanlarına bırakılması gereken derin konudur  fakat bir nokta var ki hepimiz için çok ama çok açıktır.  O da Anadolu topraklarının tarım olmadan bile, “ hüda-i nabit” ile atalarımıza medeniyetin kapılarını açabilecek verimlilikte bir “doğal sera” olduğu gerçeğidir.

     İşte tam bu aşamada  tavuk- yumurta; yumurta-tavuk (medeniyet-din; din- medeniyet ) gibi derin ve yazının sınırlarını aşan sorulara girmeden  sorulması gereken daha “basit” sorular vardır.

     Türkiye’nin yıllık domates üretimi 13 milyon, biber üretimi 2.5 milyon, salatalık üretimini 1 milyon 350 bin tondur.  Nasıl olmuştur da güneşi az, toprağı taşıma, kaynakları kıt olup anılan tarım devrimi ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan küçücük Hollanda,  sırasıyla sadece 175, 78 ve 16 km2lik alanlarda bu ürünlerin tamamını üretebilir hale gelmiştir? Ne olmuştur da Hollanda, 25 milyar eurosu  reexport (transit) olmak üzere 92 milyar euroluk tarım ürünü, 10 milyar euroluk gıda makinesi ihracatı yaparken, 783,500 km2 yüzölçümü  ile bu ülkenin neredeyse 20 katı büyüklüğünde olması bir yana tarıma ve tarihe nüfus kâğıdını veren Türkiye sadece 16-17 milyar dolarda kalmıştır?

     Güneşi, iklimi, suyu, toprağı, gübreyi, enerjiyi,  işbölümünü marjinalleştiren Hollanda’da yepyeni bir tarım devrimi yapıldı ya da teşbihte hata olmaz yoksa biz “Dutch Disease” bir başka ifade ile Hollanda Hastalığı’na yakalanıp bir kaynak lanetine mi uğradık da haberimiz yoktur?

     Evet, tarih bundan sonra nasıl yazılacaktır bilemiyoruz ama Göbekli tepe’den bütün dünyanın yepyeni bir ders çıkaracağı kesindir. Ancak bizim çıkarmamız gereken “dersler” çok daha başka ve çeşitli olmalıdır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Yabancı’nın gözü rüzgar ve güneşde

  Avrupa Birliği Zorlu Enerji projelerini desteklemeyi sürdürüyor

  İBB Akçakale’ye destek sağlayacak

  Gürer: “Asbestli su boruları neden değiştirilmiyor?”

  TÜSİAD Sanayide Dijital Dönüşüm Programı-TÜSİAD SD2 üçüncü dönemi başlıyor

  “İlaç stratejik ürün olarak belirlenmeli”

  Corendon Airlines Mission 747 ile Felis kazandı

  Z Kuşağı kripto paraya güveniyor

  Buca’nın gençleri için ortak mücadele

  International Paper EMEA İnovasyon ve Ar-Ge Liderliğine Sibel Seğmen Erim getirildi

  Maaşları kesilen yaşlılar perişan

  Alerji uzmanlarından annelere “diyet” uyarısı

  DHL Supply Chain’de yeni atama

  Makine ihracatı 10 ayda 15 milyar dolara yaklaştı

  Narlıdere’de yol çalışmaları hız kesmeden sürüyor

  TOBAV Çok Sesli Korosu Konseri ilgiyle izlendi

  Konak’ın kedileri bu kış üşemeyecek

  Karşıyaka’nın kedi evleri koruma altında

  "Cezaevlerine ilaç ödeneği gelmiyor"

  Maxion İnci, metalürji duayeni Prof. John Campbell’i ağırladı

  GÜZELBAHÇE BELEDİYE BAŞKANLIĞINDAN KİRALIK TAŞINMAZ

  16 binden fazla işletme bu yıl Kendi İşim Günü’ne katıldı

  1 milyon diyabetlide körlük riski

  Ege Ekonomik Forumu’nun kapanışını Binali Yıldırım yapacak

  İzmir Büyükşehir Belediyesi Akçakale ile dayanışma kararı aldı

  Başkan Sandal: Mazeret üretmeden çalışıyoruz

  Buca Pazarı hizmete açıldı

  Yurtiçi ve Yurtdışı Alım-Satım-İş Teklifleri

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

  Döviz / Altın

  12 Kasım 2019 Tarihli ve 30946 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Meşe palamudunda kaynak çok, hammadde yok

  Döviz kredilerinde 90 baz puanlık indirim

  Şehirlerin kaçak yapılarına dijital takip

  Yeşil pasaportlu Egeli ihracatçı sayısı bin 800’e ulaştı

  Prof. Mümtaz Soysal hayatını kaybetti

  İthalat fuarında Türk lezzetleri izdihamı

  Kayısıda tek söz sahibi Türkiye olacak

  “Arçelik Türkiye’nin en sevilen beyaz eşya markası”

  Özel üretim teleskop ile gökyüzünü keşfe çıkın

  TEB, finans dünyasının geleceğine ‘Akıl Fikir Yarışması’ ile yön verecek

  Dünya ihracatında İtalyanlarla liderlik yarışı

  CNR İMOB OBJET tasarımın yeni adresi oldu

  Otomotivin geleceği Bursa’da tartışıldı

  Dijital dönüşüm merkezi’ne seçilen KOBİ sayısı 150’ye yükseldi

  İzmir Atatürk’e Saygı Yürüyüşü’nde buluştu

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 12.11.2019
  Ticaret 11.11.2019
  Ticaret 09.11.2019
  Ticaret 08.11.2019
  Ticaret 07.11.2019
  Ticaret 06.11.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni