• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Ebru Güven ►TİM’den SESLER
12
14
16
18
22/05/2020 12:04
Yeni Dünya Düzeni

TİM DANIŞMANLIK
danismanlik@tim.com.tr
www.tim.com.tr

     Dünyayı etkisi altına alan ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından Pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgını, birçok ülkede karantina ve sokağa çıkma yasağı kararlarını da beraberinde getirdi.
     Bununla beraber, evlerimizde uzaktan çalışmaya adapte olan günlük yaşantımızdaki ihtiyaçlar önceliği de baş döndürücü bir hızda değişti.
     Şu an bu yazıyı büyük ihtimalle evinde okuyan hiç kimse, ne zaman sona ereceği belli olmayan bu durum içindeyken bir bavul veya bu yaz için planladığı tatil için şimdiden mayo, şnorkel, palet almayı düşünmüyordur tahminimce. Kaldı ki o çıkmayı planladığımız tatile bile gidip gidemeyeceğimiz belli değilken.

     Birçoğumuzun ortak kaygısı, salgının kontrol altına alınamaması veya bir aşının geliştirilememesi durumunda, daha ne kadar bu sürece maddi olarak dayanabileceğimiz yönünde. Bir kısmımız halen yaptığımız işin doğası gereği zorunlu olarak dışarı çıkmak, işyerine veya ofise gitmek durumunda olabilir. Bir kısmımız hali hazırda mevcut işimizi kaybetmiş olabilir. Bir kısmımız içinse ileriyi görmek ciddi anlamda imkânsız duruma gelmiş olabilir. Bu şartlar altında tüketim talebi ve harcama eğilimlerinin birçok ürün ve sektör için durma noktasına geldiğini görüyoruz. Gıda dışı harcamalarda telekomünikasyon dışında hemen hemen tüm ürün ve hizmet satışlarında ciddi ölçüde daralmalar var.

     Bu da bizi şimdiye kadar görülmemiş bir krizin ortasına sürüklüyor. Önceki dönemler yaşadığımız krizlerin neredeyse tamamında ekonomiyi canlandırmanın yolunu istihdamı artırarak işçi talebini canlandırma olarak görüyordu ekonomi yöneticileri. Ancak şu anda mecburi bir şalter indirme, yani tüm üretim aktivitesini durdurma zorunluluğu var. Sosyalleşme ve alıştığımız hayatın normale dönmesi ne kadar zaman alacak, kimse kestiremiyor. Tüm ülkeler sınırlarını ticaret için dâhil kapatmış durumda. Birçok ülke kritik mallar için ihracatları denetime ve izne tabi tutmaya başladı.

     Türkiye olarak ekmek tüketimi yoğun bir ülke olmamıza rağmen, on yıllar öncesine kıyasla hızlı bir şekilde azalan tarım ve çiftçilik faaliyetleri sonucu bugün artık buğdayı ithal eder hale geldik. Ne var ki tüm dünyaya en yüksek hacimdeki buğday unu tedarikini yapan Kazakistan, geçtiğimiz hafta bu ve diğer tahıl ürünlerinin ihracatını geçici olarak durdurduğunu ilan etti. Bu da demek oluyor ki benzer koşulların artarak devam etmesi durumunda dünyada tedarik kaynaklı zorluklara paralel olarak gıda kıtlığı ve fiyatlarda artış beklenmesi olası.

     İş süreçlerini dijitale taşıyabilen ve çalışanlarına uzaktan çalışma imkanını sunabilen şirketler ile, iş modeli çevrimiçi gelir yaratma bazına dayalı işletme çalışanları ve sahipleri bu süreçte hayatta kalabilecek, ancak bu dönemde gelir yaratamadığı için daha fazla ayakta kalamayan şirketlerin batması ve kapanması sonucu da çok sayıda insan işsiz kalarak gelirlerini kaybetmek durumunda kalacak.

     Her açıdan bakıldığında oldukça karamsar bir tablo. Kapitalizmin temellerini oluşturan, orta-sınıf tüketimi üzerine kurgulanan bir ekonomi ve siyaset modelinin sorgulanmaya başlandığı, gücünü aldığı orta-sınıfın en ciddi yarayı aldığı bir dönem bu. Vasıfsız ve düşük gelirli işçiliğin zaruri durumlar haricinde tamamen durduğu bir ortamda talebin devamını sağlayabilmek için bu kesimin desteklenmesi gerekliliğini bilen politika yapıcılar, bu defa yıllardır tartışılan evrensel temel gelir uygulamalarını hızlı bir şekilde hayata alma yönünde hazırlıklara başladılar. Dönem açısından GSYİH’larda daralmanın olacağı, ülke borçluluk seviyelerinin hali hazırda yüksek olduğu bu dönemde bir yandan da basılan para miktarı ile bu borçluluk seviyeleri daha da artacak. Bunun ikinci dalga etkisi nasıl olacak?

     2008 krizinde finans kuruluşlarını kurtarmaya yönelik yardım paketleri oluşturulmuş, parasal genişleme politikaları uygulanmış ve FED bilançosu inanılmaz büyük bir boyuta ulaşmıştı. Bu genişlemenin artık yapılmayacağının ilanı bile, henüz sıkılaştırma başlamadan dahi gelişmekte olan ülkelerde tsunaminin dalgaları çekildiğinde ortada kalan enkaz görüntüsü yaratmıştı. Bu defa sorun sadece finansal kuruluşlarda değil, çok daha fazla sektörde baş gösteriyor.

     Turizm, seyahat, ulaşım, otomotiv, ağır sanayi alanlarında binlerce firma durma noktasına gelen faaliyetleri nedeniyle ciddi zararlar yazma durumunda kalacak. Bilançoları ve sermayeleri zayıflayan ve borç refinansmanları yapmak zorunda kalan şirketler nedeniyle bankalar, mevcut kredi portföylerindeki bozulmaya bağlı olarak ilave kredi veremeyecek, kredi maliyetleri batık kredilerin zarar karşılıkları nedeniyle artacak, batıklarla beraber finans sektöründe de düşen iş hacmi gelirlerin azalmasına ve birçok ülkede borca dayalı yürüyen ekonomilerin lokomotifi olan bankaların batma noktasına gelmesi ile kriz daha da derinleşecek.

     Karar alma ve uygulamada merkezi otoriteler yerine dağıtık ve daha yerel, ancak güvenli, yeterli ve verimli üretim, dağıtım ve kontrol sistemlerinin kurgulanması artık oldukça fazla önem arz ediyor. Geleneksel şirket ve iş modeli yapısından “dijitali” odak noktasına yerleştiren, vizyoner ve ileri görüşlü yeni modeller ile ekonomi politikalarında da yeni dünya düzenine uygun, yeni jenerasyonun davranış modellerine göre oluşturulmuş parasal ve mali politikaların oluşturulması öncelik kazanmalı.

     Dünya değişiyor, bir virüs bizim 5 - 10 yıl dediğimiz süreçlerin bir an evvel oluşturulması gerekliliğini ortaya koydu. Salgın yakın zamanda kontrol altına alınsa bile hayatın normale dönmesi, tedbirlerin en azından sosyal mesafenin uygulanması oldukça uzun bir zaman alacak gibi görünüyor. O nedenle değişim şart ve hemen şimdi!

Önceki Yazılar :
Haberler
  Arıcılık, kaz ve hindi yetiştiriciliği ile ipekböcekçiliği projelerine hibe desteği

  Yurtiçi ve Yurtdışı Alım-Satım İş Teklifleri

  İnşaat malzemeleri sanayi üretimi Eylül ayında yüzde 19,7 arttı

  11 ayda 102 binden fazla siber saldırı engellendi

  Pandemi, lojistik sektörünü hızla dijitalleştiriyor

  Otoyol uzunluğumuz 28 bin km oldu

  E-ticarette büyüme pandemiyle ivme kazandı

  Buca’da koronavirüs tedbirlerine denetim

  DASK 1 ay içinde 15 bin 600 hasar dosyasının incelemesini tamamladı

  Ekonomide de paradigmada da yeni bir şeyler söyleme zamanı

  FAO ‘Küresel Fiyat Endeksi’nde sert yükseliş

  Çin, elektrikli araç satışında Avrupa kıtasını geride bıraktı

  YouTuber’lara vergi takibi

  Kimya sektörünün Kasım ayı ihracatı 1,6 milyar dolar

  Türk Telekom’dan engelleri kaldıran bir ilk: İlaç barkodu okuma

  “Kadın yoksa toplum yarımdır”

  Kısıtlamalar arttı, dijitale yatırım yükseldi

  ING Türkiye, TOG ve Yuvarla iş birliği ile engeller ortadan kaldırılıyor

  Başkan Alanlı’dan İzmirlilere çağrı: Son güne bırakmayın

  Çekerek havzası yeniden hayat buluyor

  Pandemi süreci, kış lastiği kullanmayı planlayan tüketicide artışa neden oldu

  Büyükşehir’den 10 yeni hayvan içme suyu göleti

  Renault’dan Aralık ayında avantajlı fiyat fırsatları

  Engelli çocuklara özel puset

  Başkan Kılıç’tan Buca’nın bilim üssüne patent sözü

  05 Aralık 2020 Tarihli ve 31325 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Günlük hasta sayısında yeni zirve: 6.903

  Gıda sektörü kan ağlıyor

  İnşaat makineleri sektörü krizi fuar ile fırsata çevirecek

  Dünyayı hava kargo ile keşfedeceğiz

  Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını yaptı

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  Ege Mahallesi’nde dönüşüm başladı

  “820 milyon insan yetersiz besleniyor”

  Fındık ihracatında düşüş devam ediyor

  Uğurtaş’tan çağrı: Susuzluk gelmeden biz bir araya gelelim

  “15 bin acil konuta ihtiyaç var”

  Gürer: İktidar asgari ücret belirlenirken işveren gibi davranmasın

  İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden kuraklığa karşı yeni yol haritası

  İzmir’deki eczanelerin çalışma düzeninde değişiklik

  2019 yılı hane harcamaları belli oldu

  Bakan Elvan: Görüşmelere devam edeceğiz

  Cumhuriyet Mahallesi imar planları askıya çıktı

  HAK-İŞ Kısa Film Yarışması ödülleri sahiplerini buldu

  Maxion İnci Jant Grubu’na PERYÖN’den birincilik ödülü

  Konut satın alanlar bilinçli hareket etmeli

  “Turizmde yeni trendler; standart, inovasyon ve dayanışma”

  “Koronayla Fintech sektörünün ayakları yere bastı”

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 04.12.2020
  Ticaret 03.12.2020
  Ticaret 02.12.2020
  Ticaret 01.12.2020
  Ticaret 30.11.2020
  Ticaret 28.11.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni