• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Ahmet S. Tükel ►DEĞERLENDİRME
12
14
16
18
02/10/2021 06:21
Cumhuriyet tarihinde bir ilk

    Twitter’da dolaşırken, Mahfi Eğilmez tarafından beğenilen ve “Kişi Başına Milli Gelir Açısından Cumhuriyet Tarihinde Bir İlk” başlığını taşıyan twit’i görünce merakla neden bahsettiğini öğrenmek için tıkladım. Karşıma Vergi Uzmanı Dr. Ozan Bingöl tarafından kaleme alınmış ve internette https://vergiyedair.com/2021/09/30/kisi-basina-milli-gelir-acisandan-cumhuriyet-tarihinde-bir-ilk/ linkinde yer alan, Ticaret okurlarının da ilgisini çekebilecek bir yazı çıktı.

     Başlıkta belirtildiği gibi konu Cumhuriyet döneminde kişi başına Gayri Safi Milli Hasılanın gelişimini TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine göre 1923 yılından günümüze kadar cari fiyatlarla dolar bazında inceliyor ve 2014 yılından 2020 yılına kadar geçen 7 yıllık dönemde Cumhuriyet tarihinde ilk kez 7 yıl üst üste kişi başına gelirin azaldığını gösteriyor. TÜİK verileri’nin 1980 yılından beri gelişimi aşağıdaki tabloda yer alıyor:

Yıl GSYİH/ kişi ($) % Değişim Yıl GSYİH/kişi ($) % Değişim
1979 1,860 19,7 2000 4.249 6,0
1980 1.518 -18,4 2001 3.108 -26,9
1981 1.546 1,8 2002 3.608 16,1
1982 1.360 -12,0 2003 4.739 31,4
1983 1.261 -7,3 2004 6.021 27,0
1984 1.195 -5,2 2005 7.376 22,5
1985 1.320 10,5 2006 7.971 8,1
1986 1.459 10,5 2007 9.735 22,1
1987 1.629 11,7 2008 11.018 13,2
1988 1.685 3,4 2009 9.044 -17,9
1989 1.933 14,7 2010 10.629 17,5
1990 2.655 37,3 2011 11.289 6,2
1991 2.603 -1,9 2012 11.675 3,4
1992 2.682 3,1 2013 12.582 7,8
1993 2.981 11,1 2014 12.178 -3,2
1994 2.173 -27,1 2015 11.085 -9,0
1995 2.727 25,5 2016 10.964 -1,1
1996 2.888 5,9 2017 10.696 -2,4
1997 3.021 4,6 2018 9.793 -8,4
1998 4.445 47,2 2019 9.208 -6,0
1999 4.010 -9,8 2020 8.597 -6,6

     Tabloyu incelediğimizde 1998 yılındaki GSYH serisindeki değişikliğin etkisi görülüyor. Ayrıca bu rakamlar dolar bazında olduğu için, kurun düşük olması ya da hızlı bir şekilde artmasına paralel olarak büyüme ya da küçülme rakamları önemli farklılık gösterebilmektedir. Normal olarak GSYH cari fiyatlar, sabit fiyatlar, uluslararası mukayeseyi kolaylaştırmak için döviz bazında hesaplanabilmektedir. Yukarıda yer alan tabloda ilgili oldukları yılın ortalama döviz kuru ve nüfusu dikkate alınarak kişi başı Gayri Safi Milli Hasıla rakamları oluşturulmuştur.

     Yazarın burada dikkat çekmek istediği husus, Cumhuriyet döneminde yukarıda belirtilen kriterlere göre hesaplanan kişi başına GSYH’nın ilk kez yedi yıl üst üste, 2014-2020 döneminde her yıl düşmesinin gerçekleşmiş olmasıdır.  

     Daha önceki yıllarda arka arkaya düşüşler görülmüş, hatta 1944-1947 yılları arasında dört yıl üst üste gerileme yaşanmıştır. Ancak ilk kez yedi yıl üst üste düşüş 2021 hariç (bu yıl da dövizde ciddi artış olduğu için düşme ihtimali yüksektir) 2014-2020 döneminde yaşanmış bulunmaktadır

     Bunun bir anlamı dolar bazında fakirleşmenin sürmekte olduğudur. Döviz fiyatlarının artışı devak ettiği ve üretimimizin bu artışa yetişmediği sürece de, döviz bazında bu fakirleşme devam edecektir.

     İşin bir diğer boyutu da farklı gelir dilimlerinin aldıkları paylara bu düşüşün farklı etkisi olmaksıdır. Yukarıda yer alan tablodaki rakamlar ortalama rakamlardır. Türkiye’de gelir dağılımında ilk %20’de nüfusun yaklaşık %6’sı yer almaktadır. Son %20’de ise bu oran 2010’daki %46,7’den 2020’de %47,5’e yükselmiş bulunmaktadır. Çok büyük bir değişim gibi gözükmemektedir belki ama sonuçta 1 puanlık rakam yaklaşık 900 bin kişiye tekabül etmektedir.

     Ekonomisinin yarısından fazlasının dövize bağlı olan ülkemizde, döviz bazında fakirleşmenin dövize bağlı işlem yapmayan çoğunluğu etkilediği gerçeğini de, yukarıdaki rakamlar kapsamınsa hiç gözönünden ayırd etmemek gerekmektedir.

Önceki Yazılar :
Haberler
  İhale Özetleri

  26 Ekim 2021 Tarihli ve 31640 Sayılı Resmî Gazete

  25 Ekim 2021 Tarihli ve 31639 Sayılı Resmî Gazete 1. Mükerrer

  Karayollarında Durum

  Vak’a sayısı 27.663’e, vefat sayısı da 232’ye yükesldi

  Mobilya tasarımına ‘Kemeraltı’ modeli

  Elektriğe “sessiz zam” yapıldı

  2021’de tahıl ve sebze üretimi azalacak

  Döviz / Altın

  Mandalina ihracatında hedef 500 milyon dolar

  “En az iki doz aşı olmuş öğretmen oranı yüzde 92”

  Hizmet, perakende ticaret ve inşaatta güven endeksi yükseldi

  90 milyon TL sosyal yardım yapılacak

  Eylül ayında 92 bin 996 adet taşıt trafiğe kaydoldu

  Türksat, 5. nesil uydusunun gücüyle Cabsat’a katılıyor

  EMD Medya Okulu İKÇÜ’lü Medya ve İletişim öğrencileriyle buluştu

  Borsalarda Alım-Satım

  Başkan Soyer Genel Kurul için Strazburg’da

  Gürer: Poşet kullanımı azalmadı, aksine arttı

  Konya Büyükşehir Belediyesi Su İdaresi gaz klor tankı satın alacak

  Soyer’den KOSBİ’ye destek ziyareti

  Paşabahçe Mağazaları ikinci deneyim mağazasını İzmir’de açtı

  Peyman’ın e-ticaret sitesi açıldı

  Bornova’da yüz yüze kurslar başladı

  Döviz artıyor, KOBİ’ler fiyatlama yapmakta zorlanıyor

  Best For Hydrogen’de yenilikçi fikirler yarıştı

  Anadolu Isuzu’dan İsviçre’ye teslimat

  Geleneksel el sanatları teknolojiyle buluştu

  ESHOT ailesinin mutlu günü

  Gaziemir’den Datça’ya dostluk köprüsü kuruldu

  Petzoo’yu 40 bin kişi ziyaret etti

  Egeli genç araştırmacıların projelerine TÜBİTAK’tan destek

  Pendik Belediyesi fotokopi makinelerinin bakım ve onarımı hizmeti alacak

  Babylons & IAAF Sanat ve Antika Fuarı 2. kez istanbul’da

  Saipler’de “Zeytin Festivali” düzenlendi

  Kemalpaşa 29 Ekim’i Şevval Sam ile kutlayacak

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Cumhuriyet coşkusuna bilgi yarışması

  Binlerce İzmirli Buca’da Gripin konserinde buluştu

  İzmir Cumhuriyet Bayramı’na hazır

  Buca’da cumhuriyet defilesi büyük ilgi gördü

  Sultangazi Belediyesi yemek hizmeti alacak

  Fenerbahçe Köprüsü’nde yol yapım çalışması tamamlandı

  Tarihi Saat Kulesi’nin 120’inci yaşına özel sergi

  GAZİEMİR NEVVAR SALİH İŞGÖREN DEVLET HASTANESİ BÜNYESİNDEKİ KANTİN, BÜFE, ÇAY OCAĞI ve BÜFEMATİK YERİ İHALE İLE KİRAYA VERİLECEKTİR

  Hibrit çalışma modeli İzmir’e avantaj olacak

  İhale Özetleri

  25 Ekim 2021 Tarihli ve 31639 Sayılı Resmî Gazete

  Yeni vak’a sayısı 25 binin altına indi

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 26.10.2021
  Ticaret 25.10.2021
  Ticaret 23.10.2021
  Ticaret 22.10.2021
  Ticaret 21.10.2021
  Ticaret 20.10.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni